Ung thư vú có chữa được không?

Có, ung thư vú có thể chữa khỏi ở nhiều người, đặc biệt khi được phát hiện sớm và điều trị đầy đủ theo đặc điểm riêng của khối u. Tuy vậy, không thể khẳng định chắc chắn tuyệt đối cho từng trường hợp, vì khả năng khỏi bệnh phụ thuộc vào giai đoạn, loại ung thư, mức độ đáp ứng điều trị và sức khỏe chung của mỗi người.

“Chữa khỏi” ung thư vú được hiểu như thế nào?

Trong thực hành y khoa, bác sĩ thường dùng các khái niệm như “điều trị với mục tiêu chữa khỏi”, “không còn bằng chứng bệnh” hoặc “thuyên giảm hoàn toàn”. Điều này có nghĩa là sau điều trị, không phát hiện được ung thư qua thăm khám, xét nghiệm và hình ảnh học phù hợp. Tuy nhiên, ung thư vú có thể tái phát sau một thời gian ở một số người, nên người bệnh vẫn cần tái khám lâu dài.

Với ung thư vú giai đoạn sớm, khi bệnh còn khu trú ở vú hoặc hạch vùng lân cận, điều trị thường hướng đến mục tiêu loại bỏ hoàn toàn ung thư. Phác đồ có thể gồm phẫu thuật, xạ trị, hóa trị, điều trị nội tiết, thuốc nhắm trúng đích hoặc phối hợp nhiều phương pháp. Không phải ai cũng cần tất cả các cách điều trị này.

Với ung thư vú đã di căn, nghĩa là tế bào ung thư đã lan đến cơ quan xa, mục tiêu điều trị thường là kiểm soát bệnh lâu dài, làm chậm tiến triển, giảm triệu chứng và duy trì chất lượng sống. Dù việc chữa khỏi hoàn toàn ở giai đoạn này khó hơn, điều trị hiện nay vẫn có thể giúp nhiều người sống ổn định trong thời gian dài. Mỗi trường hợp cần được đánh giá riêng, không nên tự so sánh tiên lượng của mình với người khác.

Những yếu tố quyết định khả năng điều trị thành công

Yếu tố quan trọng nhất là giai đoạn bệnh khi được chẩn đoán. Phát hiện sớm thường giúp khối u còn nhỏ, chưa lan rộng và có nhiều cơ hội điều trị triệt để hơn. Vì vậy, khi thấy một khối bất thường ở vú, thay đổi da vú, tụt núm vú, tiết dịch núm vú bất thường hoặc hạch nách to, bạn nên đi khám sớm thay vì chờ triệu chứng tự hết.

Đặc điểm sinh học của khối u cũng rất quan trọng. Bác sĩ thường xét nghiệm thụ thể nội tiết và tình trạng HER2 hoặc ERBB2. Đây là những dấu ấn trên tế bào ung thư, giúp chọn thuốc phù hợp. Chẳng hạn, ung thư có thụ thể nội tiết có thể đáp ứng với điều trị nội tiết. Ung thư HER2 dương tính có thể dùng thuốc nhắm trúng đích HER2 kết hợp với các phương pháp khác.

Nghiên cứu trên người bệnh ung thư vú HER2 dương tính giai đoạn sớm hoặc tiến triển tại chỗ cho thấy điều trị trước mổ bằng phối hợp thuốc anbenitamab và docetaxel gắn albumin đã cho tỷ lệ đáp ứng bệnh lý hoàn toàn cao hơn phác đồ đối chứng. Đáp ứng bệnh lý hoàn toàn nghĩa là sau điều trị trước mổ, không còn thấy ung thư xâm lấn trong mẫu bệnh phẩm theo tiêu chuẩn nghiên cứu. Kết quả này cho thấy điều trị ngày càng được cá thể hóa theo đặc tính khối u, nhưng một phác đồ mới không đồng nghĩa phù hợp với mọi người bệnh [5].

Khả năng đáp ứng thuốc có thể khác nhau ngay cả ở những người có cùng chẩn đoán. Một nghiên cứu về tế bào ung thư vú cho thấy một nhóm tế bào có dấu ấn BCL11B liên quan đến nguy cơ tồn tại sau hóa trị và tái phát sớm hơn. Đây là hướng nghiên cứu giúp hiểu vì sao một số khối u kháng thuốc, nhưng chưa phải là xét nghiệm hay phương án điều trị thường quy cho tất cả người bệnh [4].

Điều trị đầy đủ không chỉ là mổ lấy khối u

Phẫu thuật là một phần quan trọng trong nhiều trường hợp ung thư vú giai đoạn còn có thể mổ. Tùy vị trí, kích thước khối u và mong muốn cá nhân, người bệnh có thể được phẫu thuật bảo tồn vú hoặc phẫu thuật cắt tuyến vú. Bác sĩ cũng đánh giá hạch nách để biết bệnh có lan đến hạch hay không.

Sau phẫu thuật, một số người cần xạ trị để giảm nguy cơ ung thư tái phát tại vú, thành ngực hoặc vùng hạch. Hóa trị được dùng khi nguy cơ tái phát cao hơn hoặc khi đặc điểm khối u cho thấy có thể hưởng lợi từ thuốc. Điều trị nội tiết thường kéo dài hơn ở những khối u nhạy cảm với nội tiết. Thuốc nhắm trúng đích và miễn dịch có thể được cân nhắc trong một số nhóm bệnh cụ thể.

Ở bệnh ung thư vú HER2 âm tính đã di căn hoặc tiến triển, nghiên cứu về thuốc E7389 LF như hóa trị bước đầu trên 26 người bệnh cho thấy vẫn đang có nhu cầu phát triển thêm lựa chọn điều trị. Nghiên cứu cũng ghi nhận các tác dụng không mong muốn đáng chú ý như rụng tóc, giảm bạch cầu trung tính và giảm tiểu cầu [2]. Điều này nhắc rằng hiệu quả điều trị luôn cần được cân bằng với độ an toàn, thể trạng và mục tiêu sống của người bệnh.

Điều trị không nên bị gián đoạn hoặc tự ý đổi thuốc vì nghe kinh nghiệm truyền miệng. Nếu tác dụng phụ làm bạn mệt mỏi, đau đớn hoặc lo lắng, hãy báo sớm cho bác sĩ. Nhiều triệu chứng có thể được điều chỉnh bằng thay đổi liều, thuốc hỗ trợ hoặc phục hồi chức năng.

Sau điều trị, vẫn cần theo dõi và phục hồi lâu dài

Khỏi ung thư không có nghĩa là người bệnh phải tự chịu đựng các ảnh hưởng sau điều trị. Một nghiên cứu đoàn hệ trên 5.729 phụ nữ điều trị phẫu thuật ung thư vú ghi nhận các vấn đề thường gặp trong giai đoạn 3 đến 7 năm sau mổ gồm hạn chế vận động vai, phù bạch huyết và mệt mỏi [1]. Phù bạch huyết là tình trạng tay hoặc vùng ngực bên điều trị bị sưng do dịch bạch huyết lưu thông kém, thường liên quan đến can thiệp ở hạch nách hoặc xạ trị vùng này.

Các vấn đề đó không đồng nghĩa ung thư tái phát, nhưng có thể ảnh hưởng rõ đến cuộc sống. Vật lý trị liệu, tập phục hồi vận động vai theo hướng dẫn, chăm sóc da, vận động phù hợp và hỗ trợ tâm lý có thể giúp nhiều người cải thiện chức năng. Nếu tay sưng tăng, đau kéo dài, sốt, đỏ da, khó thở, đau xương mới xuất hiện, sút cân không rõ nguyên nhân hoặc có khối mới ở vú hay vùng nách, cần liên hệ cơ sở điều trị sớm.

Thông tin chung về lối sống là duy trì vận động phù hợp sức khỏe, ăn đa dạng thực phẩm, ngủ đủ, hạn chế rượu và không hút thuốc. Những biện pháp này hỗ trợ sức khỏe tổng thể, nhưng không thay thế phẫu thuật, thuốc điều trị hay tái khám định kỳ. Không nên dùng thuốc nam, thực phẩm chức năng hoặc chế độ ăn kiêng cực đoan với hy vọng chữa ung thư mà chưa hỏi bác sĩ, vì một số sản phẩm có thể gây hại hoặc tương tác thuốc.

Điều người bệnh có thể làm ngay

Bạn nên hỏi bác sĩ điều trị về giai đoạn bệnh, loại mô bệnh học, tình trạng thụ thể nội tiết, HER2, mục tiêu của từng phương pháp điều trị và dấu hiệu cần đi khám sớm. Việc hiểu rõ kế hoạch giúp bạn chủ động hơn và giảm bớt cảm giác hoang mang.

Phát hiện sớm, chẩn đoán kịp thời và tiếp cận điều trị đầy đủ là những yếu tố rất quan trọng để giảm tử vong do ung thư vú. Các phân tích về hệ thống chăm sóc ung thư cũng nhấn mạnh vai trò của phát hiện sớm, chẩn đoán không chậm trễ và giảm rào cản tài chính trong điều trị [3]. Dù vậy, tiên lượng của bạn không được quyết định chỉ bởi một yếu tố hay một kết quả xét nghiệm. Hãy trao đổi trực tiếp với bác sĩ ung bướu đang điều trị để được giải thích cụ thể về khả năng chữa khỏi và kế hoạch phù hợp nhất với tình trạng của mình.

Nguồn tham khảo

1. Association Between Danish Guideline Treatments for Breast Cancer and Physiotherapy‐Relevant Late Effects: A Nationwide Cohort Study. PMC
2. E7389-LF as a first-line chemotherapy for patients with metastatic/advanced HER2-negative breast cancer: results from the phase 1 dose-expansion part of study 114. PMC
3. Gap analysis of breast cancer care at tertiary facilities in Armenia. PMC
4. BCL11B predetermines a persister state in breast cancer that is reversed by TNFα. PMC
5. Neoadjuvant Anbenitamab and HB1801 in ERBB2 -Positive Breast Cancer. PMC