Tác dụng phụ

Rụng tóc do hóa trị

Tóc rụng một phần hoặc toàn bộ do một số thuốc hóa trị, thuốc khác hoặc xạ trị vùng đầu. Với phần lớn người bệnh, tóc mọc lại sau khi kết thúc điều trị; chụp lạnh da đầu có thể giúp giảm rụng ở một số trường hợp.

Bài giải thích thuật ngữ giúp bạn hiểu giấy tờ khám bệnh và trao đổi với bác sĩ, không thay thế tư vấn của bác sĩ điều trị. Cập nhật ngày 1/10/2026. Quy trình biên tập

Rụng tóc do hóa trị là gì

Rụng tóc (alopecia) là tình trạng mất tóc hoặc lông ở những vùng bình thường có tóc, lông mọc. Đây có thể là tác dụng phụ của một số phương pháp điều trị ung thư [1]. Hóa trị diệt các tế bào phân chia nhanh, mà tế bào nang tóc lại thuộc nhóm phân chia nhanh nhất cơ thể, nên cũng bị ảnh hưởng [3].

Rụng tóc không chỉ ở da đầu; lông mày, lông mi, lông tay chân và các vùng khác cũng có thể rụng. Tóc thường rụng từng mảng khi gội hoặc chải [3]. Với các phác đồ truyền mỗi 2 đến 3 tuần, tóc thường bắt đầu rụng khoảng 2 đến 3 tuần sau chu kỳ đầu và rụng nhiều nhất vào cuối chu kỳ thứ hai [3].

Xạ trị chỉ gây rụng tóc ở vùng cơ thể được chiếu xạ [2].

Vì sao điều này quan trọng với người bệnh

Rụng tóc là một trong những tác dụng phụ được hỏi nhiều nhất. Nhiều người thấy tức giận, buồn, xấu hổ khi mất tóc [2] [3]. Biết trước điều gì sẽ xảy ra giúp người bệnh chủ động chuẩn bị, và đôi khi có thể dùng biện pháp giảm rụng.

Không phải ai điều trị ung thư cũng rụng tóc, và hai người dùng cùng phác đồ vẫn có thể rụng khác nhau [3]. Khả năng rụng phụ thuộc loại thuốc, liều và lịch truyền [3]:

Hay gây rụng toàn bộ: nhóm anthracycline (doxorubicin, epirubicin), nhóm taxane (paclitaxel, docetaxel), cyclophosphamide, ifosfamide, etoposide.
Ít gây rụng: nhiều thuốc như fluorouracil, capecitabine, gemcitabine, nhóm platin (cisplatin, carboplatin, oxaliplatin), vinorelbine.
Thuốc nhắm trúng đích, thuốc miễn dịch và thuốc nội tiết ít gây rụng hơn; nếu có thường là tóc thưa hơn là rụng hết.

Tóc có mọc lại không và cách chăm sóc

Mọc lại. Phần lớn trường hợp rụng tóc do hóa trị có thể hồi phục sau khi kết thúc điều trị [3]. Tóc thường mọc lại sau 2 đến 3 tháng. Tóc mới ban đầu rất mảnh, có thể xoăn hơn, thẳng hơn hoặc khác màu, rồi dần trở lại như cũ [2]. Sau xạ trị, tóc thường mọc lại sau 3 đến 6 tháng; nếu liều xạ rất cao, tóc vùng đó có thể mọc thưa hoặc không mọc lại [2]. Một số phác đồ, như docetaxel liều cao hoặc phối hợp taxane với anthracycline, có nguy cơ rụng tóc kéo dài hoặc vĩnh viễn [3].

Chụp lạnh da đầu. Làm lạnh da đầu trước, trong và sau mỗi lần truyền hóa chất giúp giảm máu đến da đầu, nhờ đó ít thuốc đến nang tóc hơn, và có thể giảm rụng tóc ở một số người [4]. Một số lưu ý [4]:

Không khuyên dùng cho người bị ung thư máu (bệnh bạch cầu, u lympho, đa u tủy), u hệ thần kinh trung ương, người hóa trị chuẩn bị ghép tủy hoặc xạ trị vào hộp sọ.
Hiệu quả khác nhau giữa từng người; có thể kém hơn với phác đồ có anthracycline hoặc khi mũ không ôm sát.
Không có tác dụng với rụng tóc do thuốc miễn dịch hay thuốc nhắm trúng đích.
Tác dụng phụ thường nhẹ: đau đầu, buồn nôn, cảm giác lạnh khó chịu.
Chưa có nghiên cứu nào cho thấy chụp lạnh làm tăng nguy cơ di căn da đầu.

Chăm sóc tóc và da đầu [2]:

Dùng lược răng thưa, bàn chải mềm, dầu gội dịu nhẹ; gội thưa hơn và thấm khô nhẹ nhàng
Tránh máy sấy nóng, máy ép, thuốc nhuộm, uốn, kẹp tóc chặt
Một số người chọn cắt ngắn hoặc cạo đầu bằng máy cạo điện trước khi tóc rụng nhiều
Nếu định dùng tóc giả, nên chọn khi còn tóc để dễ chọn màu và kiểu
Che chắn da đầu khi ra nắng bằng mũ, khăn hoặc kem chống nắng; dùng kem dưỡng nếu da đầu ngứa
Chia sẻ cảm xúc với người thân hoặc nhóm người bệnh cùng trải nghiệm

Câu hỏi nên hỏi bác sĩ

Phác đồ của tôi có khả năng gây rụng tóc nhiều không, và thường bắt đầu khi nào?
Tôi có phù hợp để dùng mũ lạnh da đầu không, và cơ sở nào có thiết bị này?
Tóc tôi có thể mọc lại sau bao lâu, có nguy cơ rụng vĩnh viễn không?
Tôi nên dùng sản phẩm chăm sóc tóc và da đầu nào, tránh sản phẩm nào?
Có nhóm hỗ trợ nào để tôi chia sẻ về chuyện rụng tóc không?

Nguồn tham khảo

Viện Ung thư Quốc gia Hoa Kỳ (NCI), Từ điển thuật ngữ ung thư: alopecia: https://www.cancer.gov/publications/dictionaries/cancer-terms/def/alopecia
Viện Ung thư Quốc gia Hoa Kỳ (NCI): Hair Loss (Alopecia) and Cancer Treatment: https://www.cancer.gov/about-cancer/treatment/side-effects/hair-loss
Hiệp hội Ung thư Hoa Kỳ (ACS): Hair Loss (Alopecia): https://www.cancer.org/cancer/side-effects/hair-skin-nails/hair-loss/coping-with-hair-loss.html
Hiệp hội Ung thư Hoa Kỳ (ACS): Cold Caps and Scalp Cooling: https://www.cancer.org/cancer/side-effects/hair-skin-nails/hair-loss/cold-caps.html