Ung Thư Info
Hướng dẫn cho Ung thư vòm họng

Ung thư vòm họng · Điều trị

Điều trị ung thư vòm họng

Nội dung được biên dịch từ Viện Ung thư Quốc gia Hoa Kỳ (NCI, cancer.gov), bản dành cho người bệnh. Đây là thông tin tham khảo; mỗi người bệnh là một trường hợp riêng, nên các quyết định về chẩn đoán và điều trị vẫn cần được bác sĩ của bạn tư vấn trực tiếp. Cập nhật ngày 30/9/2026. Quy trình biên tập

Mục lục

Về xét nghiệm chẩn đoán và cách xác định giai đoạn, xem Chẩn đoán và giai đoạn ung thư vòm họng.

Tổng quan về các lựa chọn điều trị

Các điểm chính

  • Có nhiều loại điều trị khác nhau dành cho người mắc ung thư vòm mũi họng.

  • Người mắc ung thư vòm mũi họng nên được lập kế hoạch điều trị bởi một nhóm bác sĩ có chuyên môn điều trị ung thư đầu và cổ.

  • Các loại điều trị sau đây được sử dụng: xạ trị, hóa trị, phẫu thuật, liệu pháp miễn dịch.

  • Xạ trị

  • Hóa trị

  • Phẫu thuật

  • Liệu pháp miễn dịch

  • Điều trị ung thư vòm mũi họng có thể gây tác dụng phụ.

  • Các loại điều trị mới đang được thử nghiệm trong các thử nghiệm lâm sàng.

  • Có thể cần chăm sóc theo dõi.

Có nhiều loại điều trị khác nhau dành cho người mắc ung thư vòm mũi họng.

Có nhiều loại phương pháp điều trị dành cho ung thư vòm mũi họng. Bạn và nhóm chăm sóc ung thư sẽ cùng nhau quyết định kế hoạch điều trị, có thể bao gồm nhiều hơn một loại điều trị. Nhiều yếu tố sẽ được xem xét, chẳng hạn như giai đoạn ung thư, sức khỏe tổng thể và mong muốn của bạn. Kế hoạch của bạn sẽ bao gồm thông tin về bệnh ung thư, mục tiêu điều trị, các lựa chọn điều trị và tác dụng phụ có thể xảy ra, cũng như thời gian điều trị dự kiến.

Trao đổi với nhóm chăm sóc ung thư trước khi bắt đầu điều trị về những điều có thể xảy ra sẽ rất hữu ích. Bạn nên tìm hiểu những việc cần làm trước khi điều trị bắt đầu, cảm giác của bạn trong quá trình điều trị và loại hỗ trợ bạn sẽ cần. Tìm hiểu thêm tại Những câu hỏi nên hỏi bác sĩ về điều trị của bạn.

Người mắc ung thư vòm mũi họng nên được lập kế hoạch điều trị bởi một nhóm bác sĩ có chuyên môn điều trị ung thư đầu và cổ.

Bác sĩ ung thư, là bác sĩ chuyên điều trị cho người mắc ung thư, sẽ giám sát việc điều trị ung thư vòm mũi họng. Vì vòm mũi họng giúp bạn thở, ăn và nói, bạn có thể cần được hỗ trợ để thích nghi với các tác dụng phụ của ung thư và việc điều trị. Bác sĩ ung thư có thể giới thiệu bạn đến các nhân viên y tế khác, là những chuyên gia trong điều trị ung thư đầu và cổ, đồng thời chuyên sâu ở các lĩnh vực y khoa khác. Các chuyên gia khác có thể bao gồm:

  • bác sĩ phẫu thuật đầu và cổ

  • bác sĩ ung thư xạ trị

  • bác sĩ phẫu thuật tạo hình

  • nha sĩ

  • chuyên gia dinh dưỡng

  • nhà tâm lý học

  • chuyên gia phục hồi chức năng

  • chuyên gia trị liệu ngôn ngữ

Các loại điều trị sau đây được sử dụng:

Xạ trị

Xạ trị sử dụng tia X năng lượng cao hoặc các loại bức xạ khác để tiêu diệt tế bào ung thư hoặc ngăn chúng phát triển bằng cách làm tổn thương DNA của chúng. Cách thực hiện xạ trị phụ thuộc vào loại và giai đoạn ung thư. Xạ trị ngoài và xạ trị trong được sử dụng để điều trị ung thư vòm mũi họng.

  • Xạ trị ngoài sử dụng máy đặt bên ngoài cơ thể để chiếu bức xạ vào vùng cơ thể có ung thư. Một số cách thực hiện xạ trị có thể giúp hạn chế bức xạ làm tổn thương mô lành ở gần đó. Bao gồm: Xạ trị điều biến cường độ (intensity-modulated radiation therapy, IMRT): IMRT là một loại xạ trị 3 chiều (3-D) sử dụng máy tính để tạo hình ảnh về kích thước và hình dạng của khối u. Các chùm tia bức xạ mảnh với cường độ khác nhau được chiếu vào khối u từ nhiều góc. So với xạ trị tiêu chuẩn, xạ trị điều biến cường độ có thể ít gây khô miệng hơn. Bạn có thể sẽ điều trị một lần mỗi ngày, từ thứ Hai đến thứ Sáu, trong khoảng 6 đến 7 tuần. Xạ trị định vị lập thể (stereotactic radiation therapy): Xạ trị định vị lập thể cũng sử dụng máy tính để tạo hình ảnh chi tiết của khối u. Các chùm tia bức xạ mảnh được chiếu vào khối u từ nhiều góc khác nhau. Bức xạ liều cao được thực hiện trong một đến năm đợt, trải đều trong vài ngày. Thủ thuật này còn được gọi là xạ trị ngoài định vị lập thể và xạ trị lập thể. Xạ trị ngoài vào tuyến giáp hoặc tuyến yên có thể làm thay đổi hoạt động của tuyến giáp. Xét nghiệm máu để kiểm tra nồng độ hormone tuyến giáp trong máu được thực hiện trước và sau điều trị để bảo đảm tuyến giáp hoạt động bình thường. Điều quan trọng là nha sĩ kiểm tra răng, nướu và miệng của bạn, đồng thời xử lý các vấn đề đang có trước khi bắt đầu xạ trị.

Một số cách thực hiện xạ trị có thể giúp hạn chế bức xạ làm tổn thương mô lành ở gần đó. Bao gồm:

  • Xạ trị điều biến cường độ (intensity-modulated radiation therapy, IMRT): IMRT là một loại xạ trị 3 chiều (3-D) sử dụng máy tính để tạo hình ảnh về kích thước và hình dạng của khối u. Các chùm tia bức xạ mảnh với cường độ khác nhau được chiếu vào khối u từ nhiều góc. So với xạ trị tiêu chuẩn, xạ trị điều biến cường độ có thể ít gây khô miệng hơn. Bạn có thể sẽ điều trị một lần mỗi ngày, từ thứ Hai đến thứ Sáu, trong khoảng 6 đến 7 tuần.

  • Xạ trị định vị lập thể (stereotactic radiation therapy): Xạ trị định vị lập thể cũng sử dụng máy tính để tạo hình ảnh chi tiết của khối u. Các chùm tia bức xạ mảnh được chiếu vào khối u từ nhiều góc khác nhau. Bức xạ liều cao được thực hiện trong một đến năm đợt, trải đều trong vài ngày. Thủ thuật này còn được gọi là xạ trị ngoài định vị lập thể và xạ trị lập thể.

Xạ trị ngoài vào tuyến giáp hoặc tuyến yên có thể làm thay đổi hoạt động của tuyến giáp. Xét nghiệm máu để kiểm tra nồng độ hormone tuyến giáp trong máu được thực hiện trước và sau điều trị để bảo đảm tuyến giáp hoạt động bình thường. Điều quan trọng là nha sĩ kiểm tra răng, nướu và miệng của bạn, đồng thời xử lý các vấn đề đang có trước khi bắt đầu xạ trị.

  • Xạ trị trong, còn gọi là xạ trị áp sát (brachytherapy), sử dụng chất phóng xạ được đặt kín trong kim, hạt, dây hoặc ống thông, được đặt trực tiếp vào trong hoặc gần vị trí ung thư. Trong một số trường hợp, phương pháp này có thể được sử dụng cùng với xạ trị ngoài để đưa thêm một liều bức xạ trực tiếp đến khối u. Tìm hiểu thêm về Xạ trị áp sát để điều trị ung thư.

Hóa trị

Hóa trị, còn gọi là hóa trị liệu, sử dụng thuốc để ngăn chặn sự phát triển của tế bào ung thư, bằng cách tiêu diệt tế bào hoặc ngăn tế bào phân chia. Hóa trị ung thư vòm mũi họng thường là hóa trị toàn thân, nghĩa là thuốc được uống hoặc tiêm vào tĩnh mạch hay cơ. Khi được dùng theo cách này, thuốc đi vào máu và có thể đến các tế bào ung thư khắp cơ thể.

Các thuốc hóa trị được sử dụng để điều trị ung thư vòm mũi họng bao gồm:

Có thể sử dụng phối hợp các thuốc này. Các thuốc hóa trị khác không được liệt kê ở đây cũng có thể được sử dụng.

Hóa trị có thể được kết hợp với các loại điều trị khác, chẳng hạn như xạ trị.

Để tìm hiểu thêm về cách hóa trị hoạt động, cách thực hiện, các tác dụng phụ thường gặp và những thông tin khác, hãy xem Hóa trị để điều trị ung thư và Hóa trị và bạn: Hỗ trợ người mắc ung thư.

Phẫu thuật

Phẫu thuật để cắt bỏ khối u đôi khi được sử dụng đối với ung thư vòm mũi họng không đáp ứng với xạ trị. Nếu ung thư đã lan đến các hạch bạch huyết, bác sĩ có thể cắt bỏ các hạch bạch huyết và các mô khác ở cổ.

Tìm hiểu thêm về Phẫu thuật để điều trị ung thư.

Liệu pháp miễn dịch

Liệu pháp miễn dịch là phương pháp điều trị sử dụng hệ miễn dịch của người bệnh để chống lại ung thư. Các chất do cơ thể tạo ra hoặc được tạo ra trong phòng thí nghiệm được sử dụng để tăng cường, định hướng hoặc phục hồi hệ phòng vệ tự nhiên của cơ thể chống lại ung thư.

  • Liệu pháp ức chế PD-1 và PD-L1: PD-1 là một protein trên bề mặt tế bào T, giúp kiểm soát các đáp ứng miễn dịch của cơ thể. PD-L1 là một protein được tìm thấy trên một số loại tế bào ung thư. Khi PD-1 gắn với PD-L1, nó ngăn tế bào T tiêu diệt tế bào ung thư. Các thuốc ức chế PD-1 và PD-L1 ngăn các protein PD-1 và PD-L1 gắn với nhau. Điều này cho phép tế bào T tiêu diệt tế bào ung thư. Toripalimab là một loại thuốc ức chế PD-1 được sử dụng để điều trị ung thư vòm mũi họng di căn hoặc tái phát.

Tìm hiểu thêm về Liệu pháp miễn dịch để điều trị ung thư.

Điều trị ung thư vòm mũi họng có thể gây tác dụng phụ.

Để biết thông tin về các tác dụng phụ do điều trị ung thư gây ra, hãy xem chuyên mục Tác dụng phụ.

Các tác dụng phụ do điều trị ung thư bắt đầu sau khi điều trị và kéo dài nhiều tháng hoặc nhiều năm được gọi là tác dụng muộn. Tác dụng muộn của điều trị ung thư vòm mũi họng có thể bao gồm:

  • khô miệng mạn tính

  • biến chứng ở răng và miệng

  • mất thính lực

  • mất thị lực

  • khó nuốt

  • khít hàm

  • các vấn đề ở tuyến giáp và tuyến yên

  • tổn thương các dây thần kinh trong não

  • thay đổi tâm trạng, cảm xúc, suy nghĩ, học tập hoặc trí nhớ

Một số tác dụng muộn có thể được điều trị hoặc kiểm soát. Điều quan trọng là trao đổi với bác sĩ về các tác dụng muộn có thể do một số phương pháp điều trị gây ra.

Các loại điều trị mới đang được thử nghiệm trong các thử nghiệm lâm sàng.

Đối với một số người, tham gia thử nghiệm lâm sàng có thể là một lựa chọn. Có nhiều loại thử nghiệm lâm sàng khác nhau dành cho người bệnh ung thư. Ví dụ, thử nghiệm điều trị đánh giá các phương pháp điều trị mới hoặc cách sử dụng mới của các phương pháp điều trị hiện có. Các thử nghiệm về chăm sóc hỗ trợ và chăm sóc giảm nhẹ xem xét các cách cải thiện chất lượng cuộc sống, đặc biệt đối với những người có tác dụng phụ do ung thư và việc điều trị ung thư.

Bạn có thể sử dụng công cụ tìm kiếm thử nghiệm lâm sàng để tìm các thử nghiệm lâm sàng về ung thư do NCI hỗ trợ đang tuyển người tham gia. Công cụ tìm kiếm cho phép bạn lọc các thử nghiệm dựa trên loại ung thư, độ tuổi của bạn và nơi thực hiện thử nghiệm. Các thử nghiệm lâm sàng được những tổ chức khác hỗ trợ có thể được tìm thấy trên trang web ClinicalTrials.gov.

Tìm hiểu thêm về các thử nghiệm lâm sàng, bao gồm cách tìm và tham gia một thử nghiệm, tại Thông tin về Thử nghiệm Lâm sàng dành cho Người bệnh và Người chăm sóc.

Có thể cần chăm sóc theo dõi.

Trong quá trình điều trị, bạn sẽ được làm các xét nghiệm theo dõi hoặc tái khám. Một số xét nghiệm đã được thực hiện để chẩn đoán hoặc xác định giai đoạn ung thư có thể được lặp lại để đánh giá mức độ hiệu quả của điều trị. Quyết định tiếp tục, thay đổi hoặc ngừng điều trị có thể dựa trên kết quả của các xét nghiệm này.

Một số xét nghiệm sẽ tiếp tục được thực hiện định kỳ sau khi điều trị kết thúc. Kết quả của các xét nghiệm này có thể cho biết tình trạng của bạn có thay đổi hay ung thư có tái phát (quay trở lại) hay không.

Sau khi hoàn tất điều trị, điều quan trọng là khám đầu và cổ để tìm các dấu hiệu cho thấy ung thư đã tái phát.

Điều trị ung thư vòm mũi họng giai đoạn I

Tìm hiểu thêm về các phương pháp điều trị này trong phần Tổng quan về các lựa chọn điều trị.

Điều trị ung thư vòm mũi họng giai đoạn I thường là xạ trị vào khối u và các hạch bạch huyết ở cổ.

Điều trị ung thư vòm mũi họng giai đoạn II, III và IVA

Tìm hiểu thêm về các phương pháp điều trị này trong phần Tổng quan về các lựa chọn điều trị.

Điều trị ung thư vòm mũi họng giai đoạn II, III và IVA (không di căn) có thể bao gồm:

  • xạ trị vào khối u và các hạch bạch huyết ở cổ

  • hóa trị kết hợp với xạ trị, sau đó hóa trị thêm

  • hóa trị, sau đó hóa trị thêm kết hợp với xạ trị

  • hóa trị, sau đó xạ trị (đang được nghiên cứu)

  • phẫu thuật để loại bỏ các hạch bạch huyết nếu các hạch này vẫn còn tế bào ung thư sau điều trị ban đầu

  • hóa trị

Điều trị ung thư vòm mũi họng giai đoạn IVB và tái phát

Tìm hiểu thêm về các phương pháp điều trị này trong phần Tổng quan về các lựa chọn điều trị.

Điều trị ung thư vòm mũi họng giai đoạn IVB (di căn) hoặc tái phát có thể bao gồm:

  • xạ trị điều biến cường độ (intensity-modulated radiation therapy), xạ trị lập thể (stereotactic radiation therapy) hoặc xạ trị trong (internal radiation therapy)

  • phẫu thuật

  • hóa trị, liệu pháp miễn dịch (toripalimab) dùng đơn độc, hoặc liệu pháp miễn dịch kết hợp với hóa trị