Neratinib (Nerlynx)

Thuốc này là gì và hoạt động thế nào

Neratinib là thuốc nhắm trúng đích dạng viên uống điều trị ung thư vú HER2 dương tính, thuộc nhóm thuốc ức chế tyrosine kinase (TKI). Biệt dược gốc của thuốc là Nerlynx. [1] [2]

Khoảng một phần năm ung thư vú có quá nhiều protein HER2 trên bề mặt tế bào. HER2 là một thụ thể nhận tín hiệu tăng trưởng; khi có quá nhiều, tế bào ung thư phát triển nhanh và dễ tái phát. Các thuốc kháng thể như trastuzumab và pertuzumab gắn vào HER2 từ bên ngoài tế bào.

Neratinib là phân tử nhỏ, đi vào bên trong tế bào và gắn vĩnh viễn (không hồi phục) vào phần enzym của HER2, đồng thời ức chế cả EGFR (HER1) và HER4. [2] Nhờ tác động từ bên trong và lên nhiều thụ thể cùng họ, neratinib có thể tiếp tục kìm hãm tế bào ung thư sau khi đã điều trị bằng trastuzumab.

Dùng cho ai

Theo Viện Ung thư Quốc gia Hoa Kỳ (NCI) và nhãn thuốc được Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) phê duyệt, neratinib được dùng cho người lớn mắc ung thư vú HER2 dương tính trong hai tình huống: [1] [2]

• Điều trị hỗ trợ kéo dài ở ung thư vú giai đoạn sớm: dùng một mình, sau khi đã hoàn tất điều trị hỗ trợ có trastuzumab. Mục tiêu là giảm thêm nguy cơ tái phát.

• Ung thư vú tiến triển hoặc di căn: phối hợp với capecitabine ở người bệnh đã dùng từ hai phác đồ kháng HER2 trở lên cho giai đoạn di căn.

Trong thực hành, bác sĩ thường cân nhắc điều trị hỗ trợ kéo dài bằng neratinib cho người có nguy cơ tái phát cao hơn, ví dụ bệnh có thụ thể nội tiết dương tính hoặc còn tế bào ung thư sau hoá trị trước mổ. Người bệnh nên trao đổi kỹ vì lợi ích cần được cân nhắc với tác dụng phụ tiêu chảy.

Hiệu quả theo nghiên cứu

• ExteNET: ở người bệnh ung thư vú HER2 dương tính giai đoạn sớm đã hoàn tất trastuzumab, dùng neratinib một năm giúp cải thiện thời gian sống không bệnh xâm lấn sau hai năm so với giả dược. [2]

• NALA: ở người bệnh ung thư vú HER2 dương tính di căn đã dùng từ hai phác đồ kháng HER2 trở lên, phối hợp neratinib với capecitabine kéo dài thời gian bệnh không tiến triển so với lapatinib phối hợp capecitabine. [2]

Mức lợi ích thay đổi theo đặc điểm bệnh; hãy hỏi bác sĩ về con số phù hợp với trường hợp của bạn.

Tác dụng phụ thường gặp và khi nào cần báo bác sĩ ngay

Theo nhãn thuốc, các tác dụng phụ thường gặp khi dùng neratinib một mình gồm tiêu chảy, buồn nôn, đau bụng, mệt mỏi, nôn, phát ban, viêm miệng, giảm cảm giác thèm ăn, co cơ, khó tiêu, tăng men gan, thay đổi móng, khô da, chướng bụng, chảy máu cam và sụt cân. [2]

Tiêu chảy là tác dụng phụ nổi bật nhất, thường xuất hiện sớm trong tháng đầu. Nhãn thuốc khuyến cáo kiểm soát tiêu chảy ngay từ đầu, bằng cách tăng liều neratinib từ từ hoặc dùng thuốc cầm tiêu chảy loperamide dự phòng theo hướng dẫn của bác sĩ. [2] Nếu vẫn tiêu chảy dù đã dự phòng, người bệnh cần bù nước, điện giải và báo bác sĩ để được tạm ngưng hoặc điều chỉnh thuốc.

Nhãn thuốc cũng cảnh báo độc tính gan và nguy cơ gây hại cho thai nhi. [2]

Hãy liên hệ bác sĩ ngay nếu có: tiêu chảy nhiều lần trong ngày dù đã dùng thuốc, kèm chóng mặt, khát nhiều, tiểu ít; sốt kèm tiêu chảy; phân có máu; vàng da, nước tiểu sẫm, mệt lả, ngứa nhiều.

Theo dõi trong quá trình dùng thuốc

Nhãn thuốc khuyến cáo xét nghiệm chức năng gan hằng tháng trong ba tháng đầu, sau đó ba tháng một lần trong suốt quá trình điều trị và khi có chỉ định. [2] Người bệnh nên ghi lại số lần đi ngoài mỗi ngày để báo bác sĩ trong mỗi lần tái khám. Điện giải và chức năng thận có thể được kiểm tra khi tiêu chảy kéo dài.

Tương tác và lưu ý khi dùng

• Thuốc giảm tiết axit dạ dày làm giảm hấp thu neratinib: tránh dùng cùng thuốc ức chế bơm proton (như omeprazole, esomeprazole). Nếu cần thuốc kháng thụ thể H2 hoặc thuốc kháng axit, phải uống cách xa neratinib theo khoảng thời gian dược sĩ hướng dẫn. [2]

• Tránh dùng cùng thuốc ức chế mạnh men CYP3A4, thuốc ức chế đồng thời P-gp và men CYP3A4 mức trung bình, và thuốc cảm ứng mạnh hoặc trung bình men CYP3A4. [2]

• Neratinib có thể làm tăng nồng độ một số thuốc vận chuyển qua P-gp (ví dụ digoxin); bác sĩ sẽ theo dõi nếu cần. [2]

• Tránh bưởi và nước ép bưởi. Uống thuốc cùng bữa ăn theo hướng dẫn.

• Cần tránh thai hiệu quả trong và sau điều trị.

Câu hỏi nên hỏi bác sĩ

1. Với đặc điểm ung thư của tôi, điều trị hỗ trợ kéo dài bằng neratinib mang lại lợi ích bao nhiêu?

2. Tôi nên dự phòng tiêu chảy bằng cách nào ngay từ đầu?

3. Tôi được uống thuốc dạ dày nào khi đang dùng neratinib?

4. Tôi cần xét nghiệm gan bao lâu một lần?

5. Nếu tiêu chảy nhiều, khi nào tôi phải ngưng thuốc và gọi cho bác sĩ?

6. Neratinib có tác dụng với di căn não không, và có lựa chọn nào khác như tucatinib hay trastuzumab deruxtecan?

7. Chi phí mỗi tháng và bảo hiểm y tế chi trả thế nào?

Nguồn tham khảo

1. Viện Ung thư Quốc gia Hoa Kỳ (NCI): Neratinib Maleate
2. Nhãn thuốc được FDA phê duyệt (DailyMed): Nerlynx (Neratinib)