Zenocutuzumab (Bizengri)

Thuốc này là gì và hoạt động thế nào

Zenocutuzumab (tên đầy đủ trên nhãn Mỹ là zenocutuzumab-zbco) là thuốc truyền tĩnh mạch, biệt dược gốc là Bizengri của hãng Partner Therapeutics, được Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) phê duyệt. [1] [2]

Zenocutuzumab là một kháng thể hai đặc hiệu, tức một kháng thể có thể bám đồng thời vào hai đích: thụ thể HER2 và thụ thể HER3 trên bề mặt tế bào. [2] Ở một số khối u, gen NRG1 bị dung hợp (dính với một gen khác), tạo ra protein bất thường kích hoạt liên tục cặp thụ thể HER2 và HER3, thúc đẩy tế bào ung thư phát triển. Bằng cách chặn cặp thụ thể này, thuốc giúp ngừng sự phát triển của tế bào ung thư. [3] [2]

Dùng cho ai

Theo nhãn thuốc được FDA phê duyệt, zenocutuzumab được dùng cho người trưởng thành có khối u mang dung hợp gen NRG1, ở giai đoạn tiến triển, không mổ được hoặc đã di căn, và bệnh tiến triển trong hoặc sau điều trị toàn thân trước đó, gồm:

• Ung thư phổi không tế bào nhỏ (NSCLC). [1] [2]
• Ung thư biểu mô tuyến tuỵ. [1] [2]
• Ung thư đường mật (cholangiocarcinoma). [3] [2]

Với ung thư phổi và ung thư tuỵ, thuốc được phê duyệt theo diện phê duyệt nhanh (accelerated approval) dựa trên tỷ lệ đáp ứng và thời gian duy trì đáp ứng; việc tiếp tục phê duyệt có thể phụ thuộc vào thử nghiệm xác nhận lợi ích lâm sàng. [1] [2]

Dung hợp gen NRG1 rất hiếm, nên chỉ phát hiện được khi khối u được làm xét nghiệm giải trình tự gen thế hệ mới (NGS). Trong thử nghiệm, phần lớn dung hợp được phát hiện bằng giải trình tự dựa trên RNA. [2] Nếu chưa từng làm xét nghiệm gen mở rộng, hãy hỏi bác sĩ về khả năng làm.

Hiệu quả theo nghiên cứu

Thử nghiệm then chốt là eNRGy, một nghiên cứu đa trung tâm, nhãn mở, nhiều nhóm bệnh, không có nhóm so sánh. [2]

Ở 64 người bệnh ung thư phổi không tế bào nhỏ có dung hợp NRG1 đã được điều trị toàn thân (đa số đã dùng hoá trị platinum, khoảng hai phần ba đã dùng thuốc miễn dịch ức chế PD-1 hoặc PD-L1):

• Khoảng 33% người bệnh có khối u thu nhỏ đáng kể; một số rất ít khối u biến mất hoàn toàn. [2]
• Thời gian duy trì đáp ứng trung vị khoảng 7,4 tháng; khoảng 43% người có đáp ứng duy trì được ít nhất sáu tháng. [2]
• Đáp ứng được ghi nhận với nhiều "gen bạn" dung hợp khác nhau của NRG1, hay gặp nhất là CD74 và SLC3A2. [2]

Nghiên cứu eNRGy cũng gồm người bệnh ung thư tuỵ và các khối u đặc khác có dung hợp NRG1. [2] Do không có nhóm so sánh, chưa thể kết luận thuốc kéo dài sống còn bao nhiêu.

Tác dụng phụ thường gặp và khi nào cần báo bác sĩ ngay

Theo nhãn thuốc, các tác dụng phụ thường gặp nhất gồm tiêu chảy, đau cơ xương khớp, mệt mỏi, buồn nôn, phản ứng liên quan đến truyền thuốc, khó thở, phát ban, táo bón, nôn, đau bụng và phù. [2] Một số người bị loét miệng, chán ăn, khô da, lo âu. [3] Xét nghiệm có thể thấy tăng men gan, tăng GGT, thiếu máu, giảm natri, giảm tiểu cầu, giảm magie, giảm phosphat. [2]

Hãy báo bác sĩ ngay hoặc đi cấp cứu nếu có:

• Trong hoặc sau khi truyền: ớn lạnh, run, sốt, ngứa, phát ban, choáng váng, đỏ bừng mặt, buồn nôn, nôn, sưng mặt, môi, lưỡi, họng, khó thở hoặc khó nuốt, đau ngực, đau lưng hoặc cổ, thở khò khè, tê bì. Phản ứng truyền có thể nặng và đe doạ tính mạng, phần lớn xảy ra ở lần truyền đầu tiên. [3] [2]
• Khó thở, ho, sốt mới hoặc nặng lên: có thể là bệnh phổi kẽ hoặc viêm phổi do thuốc. [3] [2]
• Phù mắt cá chân hoặc cẳng chân, tăng cân đột ngột, chóng mặt, mất ý thức, tim đập nhanh hoặc không đều: có thể là dấu hiệu suy giảm chức năng tim. [3] [2]
• Chảy máu cam hoặc chảy máu, bầm tím bất thường. [3]

Theo dõi trong quá trình dùng thuốc

Thuốc được bác sĩ hoặc điều dưỡng truyền chậm vào tĩnh mạch tại cơ sở y tế có sẵn phương tiện cấp cứu, theo lịch định kỳ. [3] [2] Trước lần truyền đầu, người bệnh được dùng thuốc dự phòng (corticoid, thuốc kháng histamin và thuốc hạ sốt) để giảm nguy cơ phản ứng truyền; nhân viên y tế theo dõi chặt trong khi truyền và ít nhất một giờ sau lần truyền đầu tiên. [3] [2]

Bác sĩ sẽ đánh giá chức năng co bóp của tim (phân suất tống máu thất trái) trước khi bắt đầu và định kỳ trong quá trình điều trị. [2] Các xét nghiệm máu được làm trước và trong khi điều trị. [3] Nếu lỡ một buổi truyền, hãy gọi bác sĩ càng sớm càng tốt để hẹn lại. [3]

Tương tác và lưu ý khi dùng

• Mang thai: đây là cảnh báo quan trọng của thuốc. Dùng thuốc khi mang thai có thể gây hại cho thai nhi. Người bệnh có thể cần thử thai trước khi điều trị, và phải tránh thai hiệu quả trong khi điều trị và hai tháng sau liều cuối. [3] [2]
• Cho con bú: không cho con bú trong khi điều trị và hai tháng sau liều cuối. [3]
• Báo bác sĩ nếu từng có bệnh phổi (ngoài ung thư phổi), suy tim hoặc bệnh tim khác, natri, magie hoặc phosphat máu thấp, hoặc bệnh gan. [3]
• Báo bác sĩ phẫu thuật hoặc nha sĩ rằng mình đang dùng thuốc. [3]
• Báo bác sĩ và dược sĩ mọi thuốc kê đơn, không kê đơn, vitamin, thảo dược đang dùng. [3]

Câu hỏi nên hỏi bác sĩ

• Khối u của tôi đã được làm xét nghiệm gen mở rộng để tìm dung hợp NRG1 chưa, và bằng phương pháp nào?
• Nếu có dung hợp NRG1, zenocutuzumab có phải là lựa chọn phù hợp nhất cho tôi lúc này không?
• Tôi cần dùng thuốc dự phòng gì trước khi truyền, và phải ở lại theo dõi bao lâu?
• Tôi có cần siêu âm tim trước và trong khi điều trị không?
• Những triệu chứng nào về phổi hoặc tim cần tôi đi cấp cứu ngay?
• Bao lâu thì tôi được chụp lại để đánh giá đáp ứng?
• Chi phí điều trị ra sao, bảo hiểm y tế có chi trả không, và có chương trình hỗ trợ bệnh nhân không?

Nguồn tham khảo

1. Viện Ung thư Quốc gia Hoa Kỳ (NCI): Zenocutuzumab
2. Nhãn thuốc được FDA phê duyệt (DailyMed): Bizengri (Zenocutuzumab) Injection [Partner Therapeutics, Inc.]
3. MedlinePlus (Thư viện Y khoa Quốc gia Hoa Kỳ): Zenocutuzumab