Ramucirumab (Cyramza)

Thuốc này là gì và hoạt động thế nào

Ramucirumab là thuốc nhắm trúng đích dạng kháng thể đơn dòng, truyền tĩnh mạch. Biệt dược gốc là Cyramza. Thuốc thuộc nhóm thuốc ức chế tăng sinh mạch. [1][2]

Khối u cần tạo mạch máu mới để lấy oxy và chất dinh dưỡng. Một trong những tín hiệu chính điều khiển quá trình này là protein VEGF, gắn vào thụ thể VEGFR-2 trên tế bào mạch máu. Ramucirumab gắn vào VEGFR-2 và chặn tín hiệu này, nhờ đó có thể ngăn sự hình thành mạch máu mới mà khối u cần để phát triển. [1]

Ramucirumab khác bevacizumab ở chỗ: bevacizumab gắn vào chính tín hiệu VEGF, còn ramucirumab gắn vào thụ thể nhận tín hiệu. Cả hai đều thuộc nhóm thuốc ức chế tăng sinh mạch nên có nhiều tác dụng phụ giống nhau.

Dùng cho ai

Theo Viện Ung thư Quốc gia Hoa Kỳ (NCI) và nhãn thuốc, ramucirumab được phê duyệt cho người lớn trong các trường hợp: [1][2]

• Ung thư biểu mô tuyến dạ dày hoặc vùng nối dạ dày thực quản tiến xa hoặc di căn, bệnh nặng lên sau hóa trị có fluoropyrimidine hoặc platinum: dùng đơn độc hoặc phối hợp với paclitaxel.
• Ung thư phổi không tế bào nhỏ (NSCLC) di căn có đột biến gen EGFR dạng mất đoạn exon 19 hoặc L858R: phối hợp với erlotinib làm điều trị bước đầu.
• Ung thư phổi không tế bào nhỏ di căn bệnh nặng lên sau hóa trị có platinum: phối hợp với docetaxel. Người có đột biến EGFR hoặc tái sắp xếp gen ALK cần đã dùng các thuốc nhắm đích phù hợp trước đó.
• Ung thư đại trực tràng di căn bệnh nặng lên sau bevacizumab, oxaliplatin và fluoropyrimidine: phối hợp với phác đồ FOLFIRI.
• Ung thư biểu mô tế bào gan đã điều trị bằng sorafenib, có nồng độ alpha-fetoprotein (AFP) trong máu cao: dùng đơn độc.

Thuốc cũng đang được nghiên cứu ở các loại ung thư khác. [1]

Hiệu quả theo nghiên cứu

Thử nghiệm REGARD là thử nghiệm đa quốc gia, ngẫu nhiên, mù đôi trên 355 người bệnh ung thư dạ dày tiến xa hoặc di căn đã hóa trị trước đó. Người bệnh được dùng ramucirumab hoặc giả dược, cùng chăm sóc hỗ trợ tốt nhất. [2] Thời gian sống toàn bộ trung vị là 5,2 tháng với ramucirumab so với 3,8 tháng với giả dược; khác biệt có ý nghĩa thống kê. [2]

Con số này cho thấy ở giai đoạn bệnh đã kháng với hóa trị, lợi ích thường ở mức vừa phải và mục tiêu chủ yếu là kéo dài thời gian sống, kiểm soát bệnh. Các chỉ định khác (phối hợp paclitaxel trong ung thư dạ dày, phối hợp erlotinib hoặc docetaxel trong ung thư phổi, phối hợp FOLFIRI trong ung thư đại trực tràng, dùng đơn độc trong ung thư gan) được phê duyệt dựa trên các thử nghiệm ngẫu nhiên riêng. [1][2] Hãy hỏi bác sĩ về lợi ích dự kiến trong trường hợp của bạn.

Tác dụng phụ thường gặp và khi nào cần báo bác sĩ ngay

MedlinePlus ghi nhận tiêu chảy và lở miệng hoặc họng là những tác dụng phụ thường gặp. [3] Vì thuốc chặn tín hiệu tạo mạch, các tác dụng phụ quan trọng liên quan đến mạch máu:

• Chảy máu, kể cả chảy máu tiêu hóa, có thể nặng hoặc gây tử vong. Trong các nghiên cứu, chảy máu các mức độ gặp ở khoảng 13 đến 55% người bệnh tùy loại ung thư, chảy máu nặng ở khoảng 2 đến 5%. [2]
• Thủng đường tiêu hóa. [2]
• Chậm lành vết thương. [2]
• Huyết khối động mạch (như nhồi máu cơ tim, đột quỵ). [2]
• Tăng huyết áp. [2]
• Phản ứng khi truyền. [2]
• Nặng thêm bệnh gan ở người xơ gan mức độ vừa hoặc nặng: có thể gây bệnh não gan, cổ trướng, hội chứng gan thận. [2]
• Hội chứng bệnh não có hồi phục vùng sau (PRES). [2]
• Protein niệu, kể cả hội chứng thận hư. [2]
• Rối loạn chức năng tuyến giáp. [2]

Trong lúc truyền, hãy báo ngay nếu thấy run không kiểm soát, đau hoặc co thắt lưng, đau tức ngực, ớn lạnh, đỏ bừng mặt, khó thở, khò khè, tê hoặc châm chích tay chân, tim đập nhanh. [3]

Sau khi về nhà, hãy gọi bác sĩ ngay hoặc đi cấp cứu nếu có: yếu đột ngột tay hoặc chân, méo mặt, nói khó; đau ngực hoặc vai dữ dội, khó thở; đau đầu, chóng mặt, co giật, lú lẫn, thay đổi thị lực; phù mặt, bụng, tay chân, tăng cân không rõ lý do, nước tiểu có bọt; dấu hiệu nhiễm trùng; ho hoặc nôn ra máu, chảy máu hoặc bầm tím bất thường, nước tiểu hồng hoặc đỏ, phân đỏ hoặc đen; đau bụng kèm sốt, nôn. [3]

Theo dõi trong quá trình dùng thuốc

Bác sĩ sẽ theo dõi huyết áp thường xuyên và điều trị tăng huyết áp nếu có. [2] Protein trong nước tiểu và chức năng tuyến giáp cũng được kiểm tra định kỳ. [2] Người bệnh ung thư gan có xơ gan cần được đánh giá chức năng gan kỹ trước khi dùng. [2] Người có khả năng mang thai nên thử thai trước khi điều trị. [3]

Trước mỗi lần truyền, người bệnh có thể được dùng thuốc dự phòng phản ứng. [3] Tùy mức độ tác dụng phụ, bác sĩ có thể tạm ngừng hoặc ngừng hẳn thuốc. [3][2]

Tương tác và lưu ý khi dùng

• Phẫu thuật: thường phải ngừng thuốc 28 ngày trước phẫu thuật theo kế hoạch, và chỉ dùng lại ít nhất 2 tuần sau phẫu thuật lớn khi vết mổ đã lành. [2] Báo bác sĩ nếu có vết thương chưa lành. [3]
• Thuốc giảm đau kháng viêm không steroid, thuốc chống đông, thuốc chống kết tập tiểu cầu: có thể làm tăng nguy cơ chảy máu; báo bác sĩ nếu đang dùng. [2]
• Tiền sử bệnh: báo bác sĩ nếu có tăng huyết áp, bệnh tuyến giáp, bệnh gan. [3]
• Thuốc khác: báo mọi thuốc, vitamin, thảo dược đang dùng. [3]
• Mang thai và khả năng sinh sản: thuốc có thể gây vô sinh ở nữ nhưng không có nghĩa là không thể có thai. Cần tránh thai trong khi điều trị và ít nhất 3 tháng sau lần truyền cuối; thuốc có thể gây hại cho thai nhi. [3]

Câu hỏi nên hỏi bác sĩ

• Ramucirumab được dùng đơn độc hay phối hợp với thuốc nào trong trường hợp của tôi?
• Mục tiêu điều trị là gì, và bao lâu thì đánh giá hiệu quả?
• Tôi có cần tự theo dõi huyết áp và xét nghiệm nước tiểu định kỳ không?
• Tôi đang dùng thuốc giảm đau hoặc thuốc chống đông, có cần đổi không?
• Nếu cần phẫu thuật hay nhổ răng, tôi phải ngừng thuốc bao lâu?
• Bảo hiểm y tế có chi trả thuốc này không, có chương trình hỗ trợ nào không?

Nguồn tham khảo

1. Viện Ung thư Quốc gia Hoa Kỳ (NCI): Ramucirumab
2. Nhãn thuốc được FDA phê duyệt (DailyMed): Cyramza (Ramucirumab) Solution [Eli Lilly And Company]
3. MedlinePlus (Thư viện Y khoa Quốc gia Hoa Kỳ): Ramucirumab