Đột biến gen KRAS và RAS

Đột biến gen KRAS và RAS là gì

KRAS là một gen tạo ra protein tham gia các đường truyền tín hiệu điều khiển sự tăng trưởng, trưởng thành và chết đi của tế bào [1]. KRAS cùng với NRAS và HRAS thuộc một họ gen gọi chung là RAS. Dạng gen bình thường, không bị thay đổi, được gọi là KRAS kiểu hoang dại (wild-type) [4].

Khi gen KRAS bị đột biến, protein KRAS bất thường có thể liên tục phát tín hiệu "hãy lớn lên", giúp tế bào ung thư phát triển và lan rộng [1] [3]. Đột biến gen KRAS được tìm thấy trong nhiều loại ung thư, đặc biệt là ung thư phổi không tế bào nhỏ (NSCLC), ung thư đại trực tràng và ung thư tụy [1].

Trong ung thư phổi không tế bào nhỏ (NSCLC), khoảng 20% đến 25% khối u có thay đổi ở gen KRAS, thường là ung thư biểu mô tuyến và hay gặp ở người có tiền sử hút thuốc [5]. Khoảng 1 trong 8 người bệnh có một dạng cụ thể gọi là KRAS G12C [3].

Vì sao điều này quan trọng với người bệnh

Trong nhiều năm, KRAS được xem là đích "khó nhắm". Hiện nay kết quả xét nghiệm KRAS ảnh hưởng đến điều trị theo hai cách:

1. Chọn hoặc loại một số thuốc

• Ung thư đại trực tràng: thuốc kháng EGFR (cetuximab, panitumumab) thường không có tác dụng khi khối u có đột biến ở gen KRAS, NRAS hoặc BRAF. Vì vậy bác sĩ xét nghiệm các gen này trước và chỉ dùng thuốc kháng EGFR khi khối u không mang đột biến [2].
• Ung thư phổi: khối u có đột biến KRAS thường kém đáp ứng với thuốc ức chế EGFR [3] [5].

2. Thuốc nhắm trực tiếp vào KRAS G12C

• Sotorasib và adagrasib là thuốc uống gắn vào protein KRAS G12C bất thường [3].
• Ở ung thư phổi không tế bào nhỏ (NSCLC) giai đoạn muộn có KRAS G12C, các thuốc này được dùng khi người bệnh đã qua ít nhất một điều trị thuốc trước đó [3].
• Ở ung thư đại trực tràng giai đoạn muộn có KRAS G12C (dạng hiếm trong bệnh này), thuốc ức chế KRAS có thể phối hợp với thuốc kháng EGFR khi bệnh vẫn tiến triển dù đã điều trị [2].

Xem thêm trang nhóm thuốc ức chế KRAS.

Tác dụng phụ thường gặp của thuốc ức chế KRAS: tiêu chảy, buồn nôn, nôn, đau cơ, mệt mỏi, ho, giảm bạch cầu và hồng cầu, thay đổi xét nghiệm máu [3]. Hiếm nhưng nghiêm trọng: tổn thương gan, thận, bệnh phổi kẽ và rối loạn nhịp tim [3].

Xét nghiệm và đọc kết quả

Xét nghiệm KRAS được làm trên mẫu mô khối u từ sinh thiết hoặc phẫu thuật; ở ung thư phổi, khi không sinh thiết được, có thể dùng mẫu máu (sinh thiết lỏng) [5]. Gen KRAS thường nằm trong xét nghiệm nhiều gen cùng lúc.

Kết quả có thể gặp:

• KRAS kiểu hoang dại (không đột biến): ở ung thư đại trực tràng, nếu NRAS và BRAF cũng bình thường, thuốc kháng EGFR có thể là một lựa chọn [2] [4].
• Có đột biến KRAS G12C: có thể có thuốc nhắm trúng đích [3].
• Có đột biến KRAS dạng khác: thuốc ức chế KRAS G12C được thiết kế cho dạng G12C, nên bác sĩ sẽ cân nhắc các hướng khác như hóa trị, liệu pháp miễn dịch hoặc thử nghiệm lâm sàng, tùy từng bệnh.

Lưu ý: "RAS" trên phiếu kết quả ung thư đại trực tràng thường có nghĩa là đã xét nghiệm cả KRAS và NRAS [2].

Câu hỏi nên hỏi bác sĩ

• Khối u của tôi có đột biến KRAS hoặc NRAS không, cụ thể là dạng nào?
• Nếu là G12C, tôi có thể dùng thuốc ức chế KRAS ở thời điểm nào?
• Kết quả này ảnh hưởng thế nào đến việc dùng thuốc kháng EGFR?
• Có thử nghiệm lâm sàng nào phù hợp với dạng đột biến của tôi không?

Nguồn tham khảo

1. NCI Dictionary of Cancer Terms, "KRAS gene": https://www.cancer.gov/publications/dictionaries/cancer-terms/def/kras-gene
2. American Cancer Society, Targeted Therapy Drugs for Colorectal Cancer: https://www.cancer.org/cancer/types/colon-rectal-cancer/treating/targeted-therapy.html
3. American Cancer Society, Targeted Drug Therapy for Non-small Cell Lung Cancer: https://www.cancer.org/cancer/types/lung-cancer/treating-non-small-cell/targeted-therapies.html
4. NCI Dictionary of Cancer Terms, "wild-type KRAS gene": https://www.cancer.gov/publications/dictionaries/cancer-terms/def/wild-type-kras-gene
5. American Cancer Society, Tests for Lung Cancer: https://www.cancer.org/cancer/types/lung-cancer/detection-diagnosis-staging/how-diagnosed.html