Gedatolisib (Revtorpyk)

Thuốc này là gì và hoạt động thế nào

Gedatolisib là thuốc nhắm trúng đích dùng đường truyền tĩnh mạch, của hãng Celcuity, đã được Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) phê duyệt với tên thương mại Revtorpyk. [1] [2]

Thuốc thuộc nhóm thuốc ức chế kinase. Gedatolisib chặn đồng thời cả bốn dạng PI3K nhóm I và cả hai phức hợp mTOR (mTORC1 và mTORC2), từ đó ức chế cả chuỗi tín hiệu PI3K, AKT, mTOR giúp tế bào ung thư phát triển. Trong phòng thí nghiệm, thuốc có tác dụng trên tế bào ung thư vú thụ thể estrogen dương tính dù gen PIK3CA bình thường hay đột biến. [2]

Thuốc được truyền tĩnh mạch mỗi tuần một lần trong 3 tuần, rồi nghỉ 1 tuần (chu kỳ 28 ngày), phối hợp với fulvestrant (thuốc nội tiết dạng tiêm bắp), có hoặc không kèm palbociclib (thuốc ức chế CDK4/6 dạng uống). [2]

Dùng cho ai

Theo nhãn thuốc FDA, gedatolisib dùng phối hợp với fulvestrant, có hoặc không kèm palbociclib, cho người trưởng thành bị ung thư vú thụ thể nội tiết dương tính, HER2 âm tính, tiến xa tại chỗ hoặc di căn, không phát hiện đột biến PIK3CA, khi bệnh đã tiến triển trong hoặc sau ít nhất một phác đồ điều trị nội tiết cho giai đoạn di căn. [2]

Lưu ý: trang thông tin của Viện Ung thư Quốc gia Hoa Kỳ (NCI) tại thời điểm cập nhật mô tả chỉ định là ung thư vú "có gen PIK3CA bất thường" [1], khác với nhãn thuốc FDA (không phát hiện đột biến PIK3CA) [2]. Nhãn thuốc là căn cứ chính thức; hãy hỏi bác sĩ để biết chính xác bạn có phù hợp hay không.

Trong nghiên cứu then chốt, tất cả người bệnh đã dùng thuốc ức chế CDK4/6 và thuốc ức chế aromatase trước đó. Những người bị đái tháo đường týp 1, đái tháo đường týp 2 phải dùng insulin hoặc chưa kiểm soát, hoặc đã dùng thuốc ức chế PI3K, AKT, mTOR không được tham gia. [2]

Hiệu quả theo nghiên cứu

Thử nghiệm VIKTORIA-1 (phần 1) gồm 392 người bệnh, chia ngẫu nhiên vào ba nhóm: gedatolisib cùng fulvestrant và palbociclib; gedatolisib cùng fulvestrant; hoặc chỉ fulvestrant. Khoảng 79% có di căn tạng. [2]

• Thời gian sống không bệnh tiến triển trung vị: 9,3 tháng với phác đồ ba thuốc và 7,4 tháng với phác đồ hai thuốc, so với 2,0 tháng khi chỉ dùng fulvestrant. Nguy cơ bệnh tiến triển hoặc tử vong giảm khoảng 76% và 67%. [2]
• Tỷ lệ khối u thu nhỏ rõ: khoảng 32% và 28%, so với khoảng 1% khi chỉ dùng fulvestrant. [2]
• Đáp ứng kéo dài trung vị khoảng 17,5 tháng với phác đồ ba thuốc. [2]
• Tại thời điểm phân tích, dữ liệu về thời gian sống còn toàn bộ chưa đủ để kết luận. [2]

Tác dụng phụ thường gặp và khi nào cần báo bác sĩ ngay

Các tác dụng phụ thường gặp gồm viêm miệng, buồn nôn, nôn, mệt mỏi, phát ban, ngứa, táo bón, tiêu chảy, đau cơ xương. Xét nghiệm hay thấy tăng đường huyết lúc đói, giảm bạch cầu, thiếu máu, giảm tiểu cầu (nhất là khi có palbociclib), tăng men gan, giảm natri và tăng bạch cầu ái toan. [2]

Ba nguy cơ quan trọng theo nhãn thuốc: [2]

• Viêm miệng nặng, loét miệng: gặp ở khoảng 72% người dùng phác đồ ba thuốc và 58% người dùng phác đồ hai thuốc, thường xuất hiện trong tuần đầu.
• Phát ban nặng, có thể kèm nhiễm trùng.
• Tăng đường huyết nặng: đường huyết lúc đói tăng ở khoảng 46% đến 57% người bệnh, phần lớn ở mức nhẹ.

Hãy báo bác sĩ ngay nếu có:

• Loét miệng gây đau, khó ăn uống. [2]
• Phát ban lan rộng, phát ban kèm sốt hoặc dấu hiệu nhiễm trùng. [2]
• Khát nhiều, tiểu nhiều, đói nhiều, mệt, nhìn mờ: dấu hiệu tăng đường huyết. [2]
• Sốt, dấu hiệu nhiễm trùng, chảy máu bất thường (do giảm tế bào máu). [2]

Theo dõi trong quá trình dùng thuốc

• Bắt đầu dùng nước súc miệng có corticoid, không cồn, trước khi điều trị và duy trì ít nhất 8 tuần; nếu bị viêm miệng thì súc miệng thường xuyên hơn. [2]
• Đường huyết và HbA1c (chỉ số đường huyết trung bình 3 tháng) được kiểm tra trước khi bắt đầu và định kỳ. [2]
• Hạn chế ra nắng trong thời gian điều trị; theo dõi phát ban. [2]
• Xét nghiệm công thức máu và men gan định kỳ. [2]

Tuỳ mức độ tác dụng phụ, bác sĩ có thể tạm ngừng, giảm liều hoặc ngừng hẳn thuốc. [2]

Tương tác và lưu ý khi dùng

• Phụ nữ trước hoặc quanh mãn kinh trong nghiên cứu đều được dùng thêm thuốc ức chế hoạt động buồng trứng (thuốc đồng vận GnRH). [2]
• Thuốc có thể gây hại cho thai nhi; cần tránh thai hiệu quả. Tham khảo thêm hướng dẫn của palbociclib và fulvestrant về mang thai và tránh thai. [2]
• Hãy báo bác sĩ nếu bạn bị đái tháo đường hoặc tiền đái tháo đường, và kể đủ mọi thuốc, thực phẩm chức năng, thảo dược đang dùng.

Câu hỏi nên hỏi bác sĩ

• Khối u của tôi đã được xét nghiệm đột biến PIK3CA chưa, và kết quả ảnh hưởng thế nào đến việc dùng thuốc?
• Tôi nên dùng phác đồ có palbociclib hay không, và vì sao?
• Tôi bị tiền đái tháo đường, vậy có dùng được thuốc này không?
• Tôi cần chuẩn bị nước súc miệng nào trước khi bắt đầu?
• Những dấu hiệu nào về đường huyết hay phát ban tôi phải báo ngay?
• Thuốc có tiếp cận được tại Việt Nam không, và chi phí mỗi chu kỳ là bao nhiêu?

Nguồn tham khảo

1. Viện Ung thư Quốc gia Hoa Kỳ (NCI): Gedatolisib
2. Nhãn thuốc được FDA phê duyệt (DailyMed): Revtorpyk (Gedatolisib) Injection, Powder, For Solution [Celcuity Inc.]