Relugolix (Orgovyx)

Thuốc này là gì và hoạt động thế nào

Relugolix là thuốc nội tiết dùng đường uống, biệt dược gốc là Orgovyx, được Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) phê duyệt. [1] [2] Thuốc thuộc nhóm thuốc đối kháng thụ thể hormone giải phóng gonadotropin (GnRH). [3] [2]

Phần lớn ung thư tuyến tiền liệt cần testosterone (hormone nam) để phát triển. Testosterone chủ yếu do tinh hoàn sản xuất, dưới sự điều khiển của tín hiệu GnRH từ não. Relugolix chặn thụ thể GnRH ở tuyến yên, làm giảm lượng testosterone cơ thể tạo ra, nhờ đó có thể làm chậm hoặc ngừng sự lan rộng của tế bào ung thư tuyến tiền liệt. [3] Đây là một hình thức điều trị ức chế androgen (thường gọi là "cắt tinh hoàn nội khoa"), nhưng dùng dạng viên uống thay vì thuốc tiêm. [2]

Dùng cho ai

Theo nhãn thuốc được FDA phê duyệt, relugolix được dùng cho nam giới trưởng thành bị ung thư tuyến tiền liệt giai đoạn tiến triển. [1] [2]

Trong thử nghiệm then chốt HERO, "tiến triển" bao gồm nhiều tình huống cần điều trị ức chế androgen ít nhất một năm: tái phát sinh hoá (chỉ số kháng nguyên đặc hiệu tuyến tiền liệt, PSA, tăng lại) hoặc tái phát lâm sàng sau điều trị tại chỗ, bệnh di căn mới chẩn đoán còn nhạy cảm với cắt tinh hoàn, và bệnh khu trú tiến triển. [2] Một phần người tham gia được xạ trị đồng thời, hoặc dùng kèm enzalutamide. [2]

Hiệu quả theo nghiên cứu

HERO là thử nghiệm chia ngẫu nhiên, nhãn mở, trên 934 nam giới ung thư tuyến tiền liệt tiến triển, so sánh relugolix uống mỗi ngày với leuprolide (thuốc tiêm đồng vận GnRH quen thuộc) trong 48 tuần. [2] Thước đo chính là tỷ lệ người bệnh đạt và duy trì nồng độ testosterone ở mức "cắt tinh hoàn" từ ngày thứ 29 đến hết 48 tuần. [2]

• Khoảng 96,7% người dùng relugolix đạt và duy trì testosterone ở mức cắt tinh hoàn, so với khoảng 88,8% ở nhóm leuprolide. [2]
• Testosterone giảm nhanh hơn rõ rệt với relugolix: khoảng một nửa người bệnh đạt mức cắt tinh hoàn chỉ sau vài ngày, và gần như tất cả đạt sau khoảng hai tuần; trong khi với leuprolide, phần lớn chỉ đạt vào cuối tháng đầu. [2]
• Chỉ số PSA giảm dần và duy trì ở mức thấp trong suốt 48 tuần. Tuy nhiên, chưa có bằng chứng cho thấy PSA giảm nhanh hơn đồng nghĩa với lợi ích lâm sàng lớn hơn. [2]
• Sau khi ngừng relugolix, khoảng một nửa người bệnh trong một nghiên cứu phụ có testosterone hồi phục về mức bình thường hoặc mức ban đầu sau khoảng ba tháng. [2]

Tác dụng phụ thường gặp và khi nào cần báo bác sĩ ngay

Phần lớn tác dụng phụ là do nồng độ testosterone thấp. Theo nhãn thuốc, các tác dụng phụ thường gặp nhất gồm bốc hoả, tăng đường huyết, tăng triglyceride, đau cơ xương khớp, thiếu máu, tăng men gan, mệt mỏi, táo bón và tiêu chảy. [2] Người bệnh cũng có thể bị đỏ bừng da, vã mồ hôi, tăng cân, giảm ham muốn hoặc khả năng tình dục, mất ngủ, trầm cảm, vú to ở nam. [3] [2] Thuốc có thể làm giảm khả năng sinh sản ở nam giới. [3]

Hãy gọi bác sĩ ngay hoặc đi cấp cứu nếu có:

• Chóng mặt, ngất, tim đập nhanh, đau ngực: điều trị ức chế androgen có thể làm kéo dài khoảng QT trên điện tâm đồ. [3] [2]
• Đau hoặc tức ngực, đau lan ra tay, lưng, cổ, hàm: có thể là nhồi máu cơ tim. [3] [2]
• Tê hoặc yếu đột ngột ở mặt, tay, chân (nhất là một bên), lú lẫn, nói khó, nhìn mờ đột ngột, đi lại khó, mất thăng bằng: có thể là đột quỵ. Nhồi máu cơ tim và đột quỵ đã được ghi nhận ở một tỷ lệ nhỏ người dùng thuốc. [3] [2]
• Sưng mặt, môi, miệng, lưỡi; khó thở hoặc khó nuốt; phát ban, nổi mề đay: có thể là phản ứng quá mẫn, kể cả phù mạch. [3] [2]

Theo dõi trong quá trình dùng thuốc

Bác sĩ có thể cho xét nghiệm định kỳ để kiểm tra phản ứng của cơ thể với thuốc, như PSA, testosterone, đường huyết, mỡ máu, công thức máu, men gan. [3] [2] Ở người có hội chứng QT dài bẩm sinh, suy tim, hay rối loạn điện giải, hoặc đang dùng thuốc làm kéo dài QT, bác sĩ sẽ cân nhắc lợi ích và nguy cơ, điều chỉnh điện giải và có thể đo điện tâm đồ định kỳ. [2] Hãy báo nhân viên xét nghiệm rằng mình đang dùng relugolix. [3]

Thuốc uống mỗi ngày vào khoảng cùng giờ, lúc no hay lúc đói đều được, nuốt nguyên viên. [3] Vì thuốc dạng uống mỗi ngày, việc uống đều đặn rất quan trọng để giữ testosterone ở mức thấp. Nếu quên liều chưa quá nửa ngày, uống ngay khi nhớ; nếu đã quá lâu thì bỏ qua liều đó, không uống gấp đôi. Nếu ngừng thuốc nhiều ngày liên tiếp, phải hỏi bác sĩ trước khi dùng lại vì có thể cần bắt đầu lại theo cách khác. [3] [2]

Tương tác và lưu ý khi dùng

• Thuốc ức chế P-gp đường uống (một số thuốc tim mạch, kháng sinh, thuốc kháng nấm) làm tăng nồng độ relugolix; nên tránh dùng chung, nếu bắt buộc thì uống relugolix trước và cách xa thuốc kia nhiều giờ theo hướng dẫn. [2]
• Thuốc vừa cảm ứng P-gp vừa cảm ứng mạnh CYP3A (như rifampicin) làm giảm hiệu quả relugolix; nên tránh, nếu bắt buộc bác sĩ sẽ điều chỉnh liều. [2] Cỏ ban (St. John's wort) có thể tương tác với thuốc. [3]
• Báo bác sĩ nếu bản thân hoặc gia đình có hội chứng QT dài, hoặc nếu từng có rối loạn điện giải, suy tim, bệnh tim, tiểu đường, triglyceride cao, thiếu máu hoặc bệnh gan. [3]
• Mang thai: thuốc có thể gây hại cho thai nhi hoặc gây sảy thai. Nam giới có bạn đời có khả năng mang thai cần dùng biện pháp tránh thai hiệu quả trong khi điều trị và hai tuần sau liều cuối. [3] [2]

Câu hỏi nên hỏi bác sĩ

• Với tình trạng của tôi, relugolix dạng uống có ưu điểm gì so với thuốc tiêm ức chế androgen?
• Tôi cần điều trị ức chế androgen trong bao lâu, và có kết hợp với xạ trị hoặc thuốc khác không?
• Tôi có bệnh tim; cần làm điện tâm đồ và xét nghiệm gì trước và trong khi dùng thuốc?
• Nếu tôi quên uống thuốc vài ngày, tôi phải làm gì?
• Làm thế nào để giảm bốc hoả và bảo vệ xương, tim mạch trong thời gian điều trị?
• Các thuốc tôi đang dùng có tương tác với relugolix không?
• Chi phí điều trị ra sao, bảo hiểm y tế có chi trả không, và có chương trình hỗ trợ bệnh nhân không?

Nguồn tham khảo

1. Viện Ung thư Quốc gia Hoa Kỳ (NCI): Relugolix
2. Nhãn thuốc được FDA phê duyệt (DailyMed): Orgovyx (Relugolix) Tablet, Film Coated [Sumitomo Pharma America, Inc.]
3. MedlinePlus (Thư viện Y khoa Quốc gia Hoa Kỳ): Relugolix