Dấu hiệu, nguy cơ và tầm soát ung thư dạ dày

Triệu chứng ung thư dạ dày

Ở giai đoạn sớm, ung thư dạ dày thường không có triệu chứng, khiến bệnh khó phát hiện. Các triệu chứng thường bắt đầu sau khi ung thư đã lan rộng.

Khi có triệu chứng ung thư dạ dày giai đoạn sớm, các triệu chứng có thể bao gồm

• khó tiêu và cảm giác khó chịu ở dạ dày

• cảm giác đầy bụng sau khi ăn

• buồn nôn nhẹ

• chán ăn

• ợ nóng

Các triệu chứng của ung thư dạ dày giai đoạn tiến triển (ung thư đã lan từ dạ dày đến các bộ phận khác của cơ thể) có thể bao gồm các triệu chứng của ung thư dạ dày giai đoạn sớm và

• có máu trong phân

• nôn

• sụt cân không rõ nguyên nhân

• đau dạ dày

• vàng da (vàng mắt và da)

• cổ trướng (tích tụ dịch trong ổ bụng)

• khó nuốt

Các triệu chứng này có thể do nhiều tình trạng khác ngoài ung thư dạ dày gây ra. Điều quan trọng là bạn cần đi khám bác sĩ nếu có bất kỳ triệu chứng nào trong số này. Bác sĩ sẽ hỏi các triệu chứng của bạn bắt đầu từ khi nào và xảy ra thường xuyên như thế nào. Nếu đó là ung thư dạ dày, việc bỏ qua các triệu chứng có thể làm chậm điều trị và khiến việc điều trị kém hiệu quả hơn.

Để tìm hiểu thêm, xem Chẩn đoán ung thư dạ dày.

Nguyên nhân và yếu tố nguy cơ của ung thư dạ dày

Ung thư dạ dày do một số thay đổi trong cách các tế bào dạ dày hoạt động, đặc biệt là cách chúng phát triển và phân chia thành các tế bào mới. Có nhiều yếu tố nguy cơ gây ung thư dạ dày, nhưng nhiều yếu tố không trực tiếp gây ung thư. Thay vào đó, chúng làm tăng khả năng tổn thương DNA trong tế bào, từ đó có thể dẫn đến ung thư dạ dày. Tìm hiểu thêm về cách ung thư phát triển tại Ung thư là gì?

Yếu tố nguy cơ là bất kỳ điều gì làm tăng khả năng mắc một bệnh. Một số yếu tố nguy cơ của ung thư dạ dày, chẳng hạn như sử dụng thuốc lá, có thể thay đổi được. Tuy nhiên, yếu tố nguy cơ cũng bao gồm những điều mọi người không thể thay đổi, như tuổi tác và tiền sử gia đình. Tìm hiểu về các yếu tố nguy cơ của ung thư dạ dày là điều quan trọng vì điều này có thể giúp bạn đưa ra những lựa chọn có thể phòng ngừa hoặc giảm nguy cơ mắc bệnh.

Ai có thể mắc ung thư dạ dày

Ung thư dạ dày là ung thư phổ biến đứng thứ năm trên toàn thế giới. Bệnh phổ biến hơn ở các quốc gia thuộc Đông Á, Tây Á, Đông Âu và Nam Mỹ so với Hoa Kỳ và các quốc gia phương Tây khác.

Bất kỳ ai cũng có thể mắc ung thư dạ dày. Tại Hoa Kỳ, bệnh xảy ra thường xuyên hơn ở người Da đen, người gốc Tây Ban Nha, người châu Á hoặc người dân đảo Thái Bình Dương, và người Mỹ bản địa hoặc người Alaska bản địa so với người Da trắng. Nam giới có khả năng được chẩn đoán ung thư dạ dày gần gấp đôi nữ giới, và nam giới Da đen có nguy cơ tử vong vì bệnh này gần gấp đôi nam giới Da trắng. Trong những năm gần đây, tỷ lệ ung thư dạ dày đang tăng ở nữ giới trẻ tuổi, đặc biệt là nữ giới gốc Tây Ban Nha. Ung thư dạ dày có thể được chẩn đoán ở bất kỳ độ tuổi nào, nhưng nguy cơ tăng lên khi một người lớn tuổi hơn.

Các yếu tố nguy cơ của ung thư dạ dày

Có một số yếu tố nguy cơ của ung thư dạ dày. Các yếu tố nguy cơ khác nhau có thể làm tăng nguy cơ ung thư ở các phần khác nhau của dạ dày. Ví dụ, nhiễm Helicobacter pylori (H. pylori) làm tăng nguy cơ ung thư ở phần dưới và phần giữa dạ dày, trong khi béo phì và bệnh trào ngược dạ dày thực quản (gastroesophageal reflux disease, GERD) làm tăng nguy cơ ung thư ở phần trên dạ dày.

Nhiễm H. pylori

Nhiễm H. pylori mạn tính ở lớp niêm mạc dạ dày là một yếu tố nguy cơ chính của ung thư dạ dày. Vi khuẩn này lây truyền từ người sang người qua tiếp xúc trực tiếp với nước bọt, chất nôn hoặc phân. Mặc dù nhiều người bị nhiễm H. pylori mạn tính không có triệu chứng, một số người bị loét dạ dày hoặc viêm dạ dày được gọi là viêm dạ dày teo. Ở một số người, viêm dạ dày teo dẫn đến những thay đổi ngày càng nghiêm trọng ở niêm mạc dạ dày và cuối cùng dẫn đến ung thư dạ dày hoặc u lympho MALT dạ dày (tìm hiểu thêm tại Ung thư dạ dày là gì?). Điều trị nhiễm H. pylori làm giảm nguy cơ mắc các loại ung thư dạ dày này.

Các tình trạng bệnh lý khác

Nguy cơ ung thư dạ dày tăng ở những người có:

• viêm dạ dày teo mạn tính (niêm mạc dạ dày mỏng đi do viêm dạ dày kéo dài)

• viêm dạ dày teo kèm chuyển sản ruột (tình trạng trong đó các tế bào lót dạ dày được thay thế bằng các tế bào vốn thường lót ruột)

• nhiễm vi-rút Epstein-Barr

• thiếu máu ác tính (một tình trạng tự miễn trong đó ruột không thể hấp thu vitamin B12 đúng cách, dẫn đến số lượng hồng cầu thấp)

• béo phì (thừa cân)

• bệnh trào ngược dạ dày thực quản (tình trạng axit dạ dày trào ngược nhiều lần vào thực quản)

Di truyền và tiền sử gia đình

Nguy cơ ung thư dạ dày tăng lên, đôi khi đến mức rất cao, ở những người có:

• người thân bậc một (cha mẹ, anh chị em ruột hoặc con) đã từng mắc ung thư dạ dày

• một hội chứng ung thư gia đình, chẳng hạn như: bệnh đa polyp tuyến gia đình ung thư dạ dày thể ruột gia đình (FIGC), một loại ung thư dạ dày xảy ra trong gia đình nhưng không có nguyên nhân di truyền đã biết ung thư biểu mô tuyến dạ dày và đa polyp phần gần dạ dày (GAPPS) (tìm hiểu thêm về GAPPS) ung thư dạ dày lan tỏa di truyền (HDGC) (tìm hiểu thêm về HDGC) hội chứng đa polyp thiếu niên hội chứng Li-Fraumeni hội chứng Lynch (còn gọi là ung thư đại tràng không đa polyp di truyền và HNPCC) hội chứng Peutz-Jeghers

• bệnh đa polyp tuyến gia đình

• ung thư dạ dày thể ruột gia đình (FIGC), một loại ung thư dạ dày xảy ra trong gia đình nhưng không có nguyên nhân di truyền đã biết

• ung thư biểu mô tuyến dạ dày và đa polyp phần gần dạ dày (GAPPS) (tìm hiểu thêm về GAPPS)

• ung thư dạ dày lan tỏa di truyền (HDGC) (tìm hiểu thêm về HDGC)

• hội chứng đa polyp thiếu niên

• hội chứng Li-Fraumeni

• hội chứng Lynch (còn gọi là ung thư đại tràng không đa polyp di truyền và HNPCC)

• hội chứng Peutz-Jeghers

• nhóm máu A (tìm hiểu thêm tại Xét nghiệm nhóm máu từ MedlinePlus)

Chế độ ăn uống

Chế độ ăn ít trái cây và rau quả hoặc nhiều thực phẩm ướp muối, hun khói hoặc bảo quản không tốt có thể làm tăng nguy cơ ung thư dạ dày.

Sử dụng thuốc lá

Người hút thuốc có nguy cơ ung thư dạ dày cao hơn người không hút thuốc. Hút thuốc cũng làm giảm hiệu quả điều trị nhiễm H. pylori. Người hút thuốc bỏ thuốc sẽ giảm nguy cơ mắc ung thư dạ dày theo thời gian. Tìm hiểu về các công cụ khác nhau giúp bạn bỏ thuốc lá và cách sử dụng chúng.

Phơi nhiễm môi trường và nghề nghiệp

Nguy cơ ung thư dạ dày tăng ở những người:

• làm việc trong ngành cao su hoặc than đá

• đã phơi nhiễm với mức bức xạ rất cao

Có một hoặc nhiều yếu tố nguy cơ này không nhất thiết có nghĩa là bạn sẽ mắc ung thư dạ dày. Nhiều người có yếu tố nguy cơ không bao giờ mắc ung thư dạ dày, trong khi những người khác không có yếu tố nguy cơ đã biết lại mắc bệnh. Hãy trao đổi với bác sĩ nếu bạn nghĩ rằng mình có thể có nguy cơ cao hơn.

Tầm soát ung thư dạ dày hoặc phẫu thuật dự phòng có thể dành cho những người có nguy cơ ung thư dạ dày rất cao, chẳng hạn như người có một số tình trạng di truyền hoặc tiền sử gia đình nhất định. Tìm hiểu về tầm soát ung thư dạ dày.

Tầm soát ung thư dạ dày

Tầm soát là việc tìm kiếm ung thư trước khi một người có bất kỳ triệu chứng nào. Điều này có thể giúp phát hiện ung thư ở giai đoạn sớm. Khi mô bất thường hoặc ung thư được phát hiện sớm, việc điều trị có thể dễ dàng hơn.

Tại Hoa Kỳ, không có xét nghiệm tầm soát tiêu chuẩn hoặc thường quy để phát hiện ung thư dạ dày ở những người có nguy cơ trung bình. Các nhà nghiên cứu đang nỗ lực phát triển những xét nghiệm như vậy. Nếu một xét nghiệm làm giảm số ca tử vong do ung thư dạ dày, xét nghiệm đó có thể trở thành xét nghiệm tầm soát tiêu chuẩn.

Các xét nghiệm để tầm soát ung thư dạ dày

Một số người có nguy cơ ung thư dạ dày cao hơn có thể được hưởng lợi từ tầm soát bằng nội soi đường tiêu hóa trên, bao gồm:

• người lớn tuổi bị teo dạ dày mạn tính hoặc thiếu máu ác tính

• người đã cắt một phần dạ dày có tiền sử gia đình mắc ung thư dạ dày

• cắt một phần dạ dày

• tiền sử gia đình mắc ung thư dạ dày

• người có một số hội chứng di truyền nhất định

• người đến từ các quốc gia có ung thư dạ dày phổ biến hơn

Tìm hiểu thêm về các yếu tố nguy cơ của ung thư dạ dày.

Nội soi đường tiêu hóa trên

Nội soi đường tiêu hóa trên là thủ thuật quan sát bên trong thực quản, dạ dày và tá tràng (phần đầu tiên của ruột non) để kiểm tra các vùng bất thường. Một ống nội soi được đưa qua miệng, xuống họng và vào thực quản. Ống nội soi là một dụng cụ mỏng dạng ống có đèn và thấu kính để quan sát. Dụng cụ này cũng có thể có một bộ phận để lấy mô, sau đó mô được kiểm tra dưới kính hiển vi để tìm dấu hiệu bệnh.

Nguy cơ của tầm soát ung thư dạ dày

Hãy trao đổi với bác sĩ về việc tầm soát ung thư dạ dày có phù hợp với bạn hay không.

Các nguy cơ có thể có của tầm soát ung thư dạ dày bao gồm:

• Kết quả xét nghiệm âm tính giả. Kết quả xét nghiệm tầm soát có thể cho thấy bình thường mặc dù ung thư dạ dày đang hiện diện. Người nhận kết quả âm tính giả, tức là kết quả cho thấy không có ung thư khi thực tế có ung thư, có thể trì hoãn việc tìm kiếm chăm sóc y tế ngay cả khi có triệu chứng.

• Kết quả xét nghiệm dương tính giả. Kết quả xét nghiệm tầm soát có thể cho thấy bất thường mặc dù không có ung thư. Kết quả dương tính giả, tức là kết quả cho thấy có ung thư khi thực tế không có, có thể gây lo âu và thường dẫn đến thực hiện thêm xét nghiệm và thủ thuật, vốn cũng có các nguy cơ.

• Nguy cơ của chính xét nghiệm tầm soát. Nội soi đường tiêu hóa trên có thể gây ra các biến chứng hiếm gặp nhưng nghiêm trọng sau đây: một lỗ nhỏ (thủng) ở thực quản hoặc dạ dày các vấn đề về tim các vấn đề về hô hấp nhiễm trùng phổi do hít thức ăn, dịch hoặc axit dạ dày vào phổi chảy máu nặng cần được điều trị tại bệnh viện phản ứng với thuốc được sử dụng trong thủ thuật

• một lỗ nhỏ (thủng) ở thực quản hoặc dạ dày

• các vấn đề về tim

• các vấn đề về hô hấp

• nhiễm trùng phổi do hít thức ăn, dịch hoặc axit dạ dày vào phổi

• chảy máu nặng cần được điều trị tại bệnh viện

• phản ứng với thuốc được sử dụng trong thủ thuật

Nếu đã có kết quả khám hoặc chẩn đoán, xem tiếp Chẩn đoán và giai đoạn ung thư dạ dày.