Nội soi dạ dày thực quản

Nội soi dạ dày thực quản là gì

Nội soi dạ dày thực quản (còn gọi là nội soi đường tiêu hóa trên) là thủ thuật bác sĩ đưa một ống soi mềm, nhỏ, có đèn và camera ở đầu qua miệng, xuống thực quản, dạ dày và đoạn đầu ruột non (tá tràng). Hình ảnh hiện trên màn hình giúp bác sĩ nhìn trực tiếp lớp niêm mạc bên trong. [1] [2]

Vì sao điều này quan trọng với người bệnh

Nội soi dạ dày thực quản giúp phát hiện ung thư thực quản, ung thư dạ dày và nhiều bệnh lành tính khác như viêm, loét, trào ngược. [1] Bác sĩ có thể đề nghị nội soi khi có: [1] [2]

• Đau hoặc khó chịu vùng thượng vị kéo dài
• Khó nuốt, nuốt đau, cảm giác thức ăn mắc sau xương ức
• Ợ nóng, buồn nôn hoặc nôn kéo dài
• Nôn ra máu, đi ngoài phân đen
• Thiếu máu hoặc sụt cân không rõ lý do
• Nhanh no bất thường
• Một vùng bất thường thấy trên phim chụp

Với một số người có nguy cơ cao, bác sĩ có thể đề nghị nội soi ngay cả khi chưa có triệu chứng để phát hiện sớm. [2]

Làm được gì trong lúc soi

• Sinh thiết: đưa dụng cụ nhỏ qua ống soi để lấy mẫu mô, gửi làm giải phẫu bệnh. Người bệnh không cảm thấy lúc lấy mẫu. [1] [2]
• Tìm vi khuẩn H. pylori: mẫu mô lấy qua nội soi có thể được xét nghiệm tìm vi khuẩn này. H. pylori gây viêm dạ dày; nếu không điều trị, viêm có thể kéo dài suốt đời và làm tăng nguy cơ ung thư dạ dày. H. pylori cũng có thể được tìm bằng test hơi thở hoặc xét nghiệm phân. [3]
• Điều trị: nong chỗ hẹp, đặt ống nong (stent) giữ thông đường ăn, dùng laser lấy bớt khối u gây tắc. [2]
• Kết hợp siêu âm nội soi: đầu ống soi gắn đầu dò siêu âm để xem khối u ăn sâu tới đâu và đã lan tới hạch lân cận chưa. [2]

Chuẩn bị và quá trình soi

Trước khi soi. Nhịn ăn uống khoảng 8 giờ trước thủ thuật; thường là nhịn từ nửa đêm nếu soi buổi sáng. [1] [2] Báo bác sĩ mọi thuốc đang dùng; có thể phải ngưng thuốc chống đông, aspirin vài ngày trước để giảm nguy cơ chảy máu, và điều chỉnh thuốc tiểu đường. [2] Nếu dùng thuốc an thần, cần có người đưa về. [2]

Trong khi soi. Người bệnh thường nằm nghiêng trái, ngậm dụng cụ bảo vệ răng; họng được xịt thuốc tê. Người bệnh có thể được tiêm thuốc an thần để thư giãn, hoặc ít khi hơn là gây mê hoàn toàn (nội soi gây mê). Ống soi không làm cản trở việc thở. [2] Có thể thấy buồn nôn, căng bụng do bơm hơi. [1] Thủ thuật thường mất khoảng 10 đến 30 phút. [2]

Sau khi soi. Không ăn uống cho tới khi hết tê họng để tránh sặc. Có thể đau họng, ho, khàn tiếng khoảng một ngày; căng bụng sẽ hết dần. [1] [2] Kết quả sinh thiết thường có sau vài ngày; một số xét nghiệm trên mẫu có thể lâu hơn. [2]

Rủi ro và khi nào cần quay lại viện

Nội soi dạ dày thực quản thường an toàn. Rủi ro hiếm gặp gồm chảy máu chỗ sinh thiết, thủng thành ống tiêu hóa, và phản ứng với thuốc an thần. [1] [2] Liên hệ bác sĩ ngay nếu sau soi có: [2]

• Đau bụng, đau họng hoặc đau ngực dữ dội
• Bụng chướng kéo dài
• Nôn, sốt, khó nuốt
• Đi ngoài phân đen hoặc dấu hiệu chảy máu khác

Câu hỏi nên hỏi bác sĩ

• Tôi nên nội soi có an thần, gây mê hay chỉ gây tê họng?
• Tôi có cần ngưng thuốc chống đông hoặc thuốc tiểu đường trước khi soi không?
• Bác sĩ có sinh thiết và làm xét nghiệm H. pylori trong lần soi này không?
• Khi nào tôi có kết quả sinh thiết?

Nguồn tham khảo

1. MedlinePlus, EGD (esophagogastroduodenoscopy): https://medlineplus.gov/ency/article/003888.htm
2. American Cancer Society, Upper Endoscopy: https://www.cancer.org/cancer/diagnosis-staging/tests/endoscopy/upper-endoscopy.html
3. MedlinePlus, Helicobacter Pylori (H. pylori) Tests: https://medlineplus.gov/lab-tests/helicobacter-pylori-h-pylori-tests/