Talazoparib (Talzenna)

Thuốc này là gì và hoạt động thế nào

Talazoparib là thuốc nhắm trúng đích dạng viên nang uống, thuộc nhóm thuốc ức chế PARP (poly ADP ribose polymerase). Biệt dược gốc của thuốc là Talzenna. [1] [2]

PARP là enzym giúp tế bào sửa những đứt gãy nhỏ trên ADN. Khi tế bào ung thư có khiếm khuyết ở các gen sửa chữa ADN khác, như BRCA1, BRCA2 hoặc các gen thuộc con đường sửa chữa bằng tái tổ hợp tương đồng (HRR), việc chặn thêm PARP khiến tổn thương ADN tích tụ và tế bào ung thư chết.

Ngoài việc ức chế hoạt động của PARP, talazoparib còn "giữ chặt" enzym PARP trên ADN, tạo thêm tổn thương cho tế bào ung thư. [2]

Dùng cho ai

Theo Viện Ung thư Quốc gia Hoa Kỳ (NCI) và nhãn thuốc được Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) phê duyệt, talazoparib được dùng cho người lớn trong hai tình huống: [1] [2]

• Ung thư vú HER2 âm tính có đột biến BRCA di truyền, tiến triển tại chỗ hoặc di căn: dùng một mình. Người bệnh được chọn dựa trên xét nghiệm đồng hành đã được phê duyệt.

• Ung thư tuyến tiền liệt di căn kháng cắt tinh hoàn (mCRPC) có đột biến các gen HRR: phối hợp với enzalutamide. Bệnh kháng cắt tinh hoàn nghĩa là đã không còn đáp ứng với các liệu pháp hạ testosterone.

Vì đột biến BRCA di truyền có thể có ở người thân (cả nam và nữ), người bệnh nên được tư vấn di truyền và gia đình có thể được xét nghiệm khi phù hợp.

Hiệu quả theo nghiên cứu

• EMBRACA: ở người bệnh ung thư vú HER2 âm tính có đột biến BRCA di truyền, tiến triển hoặc di căn, talazoparib kéo dài thời gian bệnh không tiến triển so với hoá trị do bác sĩ lựa chọn. [2]

• TALAPRO 2: ở người bệnh ung thư tuyến tiền liệt di căn kháng cắt tinh hoàn có đột biến gen HRR, phối hợp talazoparib với enzalutamide kéo dài thời gian bệnh không tiến triển trên chẩn đoán hình ảnh so với enzalutamide đơn thuần. [2]

Nhìn chung, lợi ích rõ nhất ở người có đột biến BRCA. Hãy hỏi bác sĩ lợi ích cụ thể theo loại đột biến của bạn.

Tác dụng phụ thường gặp và khi nào cần báo bác sĩ ngay

Theo nhãn thuốc, tác dụng phụ thường gặp (kể cả bất thường xét nghiệm) gồm giảm huyết sắc tố (thiếu máu), giảm bạch cầu trung tính, giảm tế bào lympho, giảm tiểu cầu, mệt mỏi, tăng đường huyết, tăng men gan, buồn nôn, rụng tóc, đau đầu và giảm cảm giác thèm ăn. Khi phối hợp enzalutamide còn có giảm canxi, giảm natri máu. [2]

Thiếu máu là tác dụng phụ nổi bật nhất của talazoparib: trong nghiên cứu ung thư vú, thiếu máu là lý do hàng đầu khiến phải tạm ngưng hoặc giảm liều. [2] Một số người cần truyền máu.

Nhãn thuốc cảnh báo: [2]

• Hội chứng rối loạn sinh tuỷ hoặc bệnh bạch cầu cấp dòng tuỷ, có trường hợp tử vong.

• Ức chế tuỷ xương: thiếu máu, giảm bạch cầu trung tính, giảm tiểu cầu.

• Có thể gây hại cho thai nhi.

Hãy liên hệ bác sĩ ngay nếu có: mệt lả, da xanh, khó thở khi gắng sức, tim đập nhanh; sốt, nhiễm trùng tái đi tái lại; bầm tím, chảy máu cam, chảy máu chân răng; tiểu ra máu hoặc phân đen.

Theo dõi trong quá trình dùng thuốc

Nhãn thuốc khuyến cáo xét nghiệm công thức máu trước khi bắt đầu và hằng tháng trong quá trình điều trị (khi phối hợp enzalutamide, thường xuyên hơn trong những tháng đầu). Nếu các chỉ số máu thấp kéo dài, bác sĩ có thể đề nghị khám chuyên khoa huyết học và xét nghiệm tuỷ xương. [2] Hiệu quả được đánh giá bằng chẩn đoán hình ảnh và chỉ số PSA (với ung thư tuyến tiền liệt).

Tương tác và lưu ý khi dùng

• Một số thuốc ức chế P-gp (ví dụ amiodarone, carvedilol, clarithromycin, itraconazole, verapamil) làm tăng nồng độ talazoparib; bác sĩ có thể cần giảm liều. [2]

• Các thuốc ức chế protein vận chuyển BCRP cũng có thể làm tăng tác dụng phụ; bác sĩ sẽ theo dõi. [2]

• Talazoparib thải trừ chủ yếu qua thận; người suy thận cần được điều chỉnh liều.

• Cả nam và nữ cần tránh thai hiệu quả trong và sau điều trị theo hướng dẫn; nam giới cần dùng bao cao su khi có bạn đời đang hoặc có khả năng mang thai.

• Báo bác sĩ mọi thuốc tim mạch, kháng sinh, kháng nấm và thực phẩm chức năng đang dùng.

Câu hỏi nên hỏi bác sĩ

1. Tôi có đột biến BRCA hay gen HRR nào, là đột biến di truyền hay chỉ trong khối u?

2. Người thân của tôi có cần tư vấn và xét nghiệm gen không?

3. Vì sao chọn talazoparib thay vì olaparib hoặc các lựa chọn khác?

4. Tôi cần xét nghiệm máu bao lâu một lần, và mức thiếu máu nào cần truyền máu?

5. Các thuốc tim mạch tôi đang uống có tương tác với talazoparib không?

6. Khi nào đánh giá đáp ứng, và nếu bệnh tiến triển thì bước tiếp theo là gì?

7. Chi phí mỗi tháng, bảo hiểm y tế và chương trình hỗ trợ thuốc như thế nào?

Nguồn tham khảo

1. Viện Ung thư Quốc gia Hoa Kỳ (NCI): Talazoparib Tosylate
2. Nhãn thuốc được FDA phê duyệt (DailyMed): Talzenna (Talazoparib)