Obinutuzumab (Gazyva, Gazyvaro)

Thuốc này là gì và hoạt động thế nào

Obinutuzumab là thuốc nhắm trúng đích dạng kháng thể đơn dòng, truyền tĩnh mạch. Biệt dược gốc là Gazyva (tên lưu hành tại Hoa Kỳ), còn gọi là Gazyvaro ở một số nước. [1][2]

CD20 là một protein nằm trên bề mặt tế bào lympho B, cả tế bào B bình thường và tế bào B ung thư. Obinutuzumab gắn vào CD20 và giúp hệ miễn dịch tiêu diệt các tế bào mang protein này. [2] Nhờ vậy, thuốc được dùng cho các bệnh ung thư xuất phát từ tế bào lympho B, như bệnh bạch cầu mạn dòng lympho và u lympho thể nang.

Obinutuzumab là kháng thể kháng CD20 thế hệ mới hơn so với rituximab. Thuốc được thiết kế để gắn vào CD20 theo cách khác và kích hoạt các tế bào miễn dịch mạnh hơn trong việc tiêu diệt tế bào B.

Dùng cho ai

Theo Viện Ung thư Quốc gia Hoa Kỳ (NCI) và nhãn thuốc, obinutuzumab được phê duyệt phối hợp với thuốc khác để điều trị: [1][2]

• Bệnh bạch cầu mạn dòng lympho (CLL) chưa điều trị: phối hợp với chlorambucil.
• U lympho thể nang tái phát hoặc không đáp ứng sau phác đồ có rituximab: phối hợp với bendamustine, sau đó dùng obinutuzumab đơn độc để duy trì.
• U lympho thể nang chưa điều trị ở người lớn, giai đoạn II có khối u lớn, giai đoạn III hoặc IV: phối hợp với hóa trị, sau đó dùng obinutuzumab đơn độc để duy trì ở người đạt ít nhất đáp ứng một phần.

Ngoài ung thư, thuốc còn được phê duyệt cho viêm thận do lupus đang hoạt động. [3][2] Thuốc cũng đang được nghiên cứu ở các loại ung thư khác. [1]

Hiệu quả theo nghiên cứu

Thử nghiệm CLL11 là thử nghiệm ngẫu nhiên trên 781 người bệnh bạch cầu mạn dòng lympho chưa điều trị, tuổi trung vị 73, phần lớn có nhiều bệnh kèm theo hoặc suy giảm chức năng thận. [2] Kết quả: [2]

• So với chlorambucil đơn độc: thời gian sống không bệnh tiến triển trung vị 27,2 tháng với phối hợp obinutuzumab và chlorambucil, so với 11,2 tháng với chlorambucil đơn độc. Tỷ lệ tử vong trong thời gian theo dõi cũng thấp hơn ở nhóm có obinutuzumab.
• So với phối hợp rituximab và chlorambucil: thời gian sống không bệnh tiến triển trung vị 26,7 tháng so với 14,9 tháng.

Kết quả này cho thấy obinutuzumab hiệu quả hơn rituximab khi cùng phối hợp với chlorambucil ở nhóm người bệnh lớn tuổi, nhiều bệnh kèm. Ngày nay, điều trị bệnh bạch cầu mạn dòng lympho đã có thêm nhiều thuốc nhắm đích mới; obinutuzumab cũng thường được phối hợp với các thuốc này. Hãy hỏi bác sĩ về phác đồ phù hợp nhất với bạn.

Tác dụng phụ thường gặp và khi nào cần báo bác sĩ ngay

Tác dụng phụ thường gặp nhất là phản ứng khi truyền và giảm bạch cầu trung tính. [2] Ở người bệnh u lympho, còn thường gặp mệt mỏi, ho, nhiễm trùng đường hô hấp trên, đau cơ xương, táo bón, tiêu chảy. [2]

Nhãn thuốc có cảnh báo đóng khung (mức cảnh báo cao nhất) về hai nguy cơ: [2]

• Tái hoạt động virus viêm gan B: ở người đang mang virus hoặc đã từng nhiễm, virus có thể hoạt động trở lại, gây viêm gan tối cấp, suy gan và tử vong. Điều này đặc biệt đáng chú ý tại Việt Nam, nơi viêm gan B khá phổ biến.
• Bệnh não chất trắng đa ổ tiến triển (PML): một nhiễm trùng não do virus, hiếm gặp nhưng rất nặng, thường gây tử vong hoặc tàn tật nặng. [3][2]

Các cảnh báo khác: phản ứng quá mẫn (kể cả bệnh huyết thanh), hội chứng ly giải khối u, nhiễm trùng nặng, giảm tiểu cầu gây chảy máu, rối loạn đông máu nội mạch lan tỏa, và nguy cơ gây hại cho thai nhi. [2]

Trong lúc truyền hoặc ngay sau đó, hãy báo ngay nếu thấy: chóng mặt, choáng, ngất, tim đập nhanh, đau ngực, khó thở, sưng họng, buồn nôn, nôn, đỏ bừng mặt cổ, phát ban, nổi mề đay, đau đầu, ớn lạnh, sốt. [3]

Sau khi về nhà, gọi bác sĩ ngay nếu có: mệt lả, vàng da, vàng mắt, chán ăn, buồn nôn, đau bụng, nước tiểu sẫm màu (dấu hiệu viêm gan); thay đổi suy nghĩ đột ngột, lú lẫn, mất thăng bằng, khó nói, khó đi, thay đổi thị lực đột ngột (dấu hiệu bệnh não); sốt hoặc dấu hiệu nhiễm trùng; chảy máu bất thường. [3]

Theo dõi trong quá trình dùng thuốc

Trước khi bắt đầu, tất cả người bệnh đều được xét nghiệm tìm dấu ấn virus viêm gan B. Người có bằng chứng đang hoặc đã từng nhiễm viêm gan B sẽ được theo dõi trong và nhiều tháng sau điều trị, và có thể được dùng thuốc kháng virus dự phòng. [3][2]

Trước mỗi lần truyền, người bệnh được dùng thuốc dự phòng phản ứng (corticoid, paracetamol, thuốc kháng histamin). [2] Người có nhiều tế bào ung thư trong máu hoặc khối u lớn thường được bù nước và dùng thuốc hạ axit uric để phòng hội chứng ly giải khối u. [2] Bác sĩ sẽ xét nghiệm công thức máu thường xuyên. [2]

Tương tác và lưu ý khi dùng

• Vắc xin sống: không tiêm vắc xin sống trong thời gian điều trị và cho đến khi tế bào B hồi phục. [2]
• Thuốc hạ huyết áp: báo bác sĩ, vì có thể cần tạm ngừng trước khi truyền để tránh tụt huyết áp. [3]
• Thuốc khác: báo mọi thuốc, vitamin, thảo dược đang dùng. [3]
• Tiền sử bệnh: báo bác sĩ nếu có bệnh tim, phổi, thận, gan, đang nhiễm trùng hoặc hay bị nhiễm trùng tái đi tái lại. [3]
• Mang thai: dùng biện pháp tránh thai hiệu quả trong thời gian điều trị theo hướng dẫn của bác sĩ. [3][2]

Câu hỏi nên hỏi bác sĩ

• Tôi đã được xét nghiệm viêm gan B chưa, và có cần uống thuốc kháng virus dự phòng không?
• Obinutuzumab sẽ được phối hợp với thuốc nào, và điều trị duy trì kéo dài bao lâu?
• Tôi nên chuẩn bị gì cho lần truyền đầu tiên, và có cần ở lại theo dõi không?
• Tôi có nên tạm ngừng thuốc huyết áp trước mỗi lần truyền không?
• Những vắc xin nào tôi được tiêm và không được tiêm trong thời gian này?
• Vì sao bác sĩ chọn obinutuzumab thay vì rituximab cho tôi?
• Bảo hiểm y tế có chi trả thuốc này không, có chương trình hỗ trợ nào không?

Nguồn tham khảo

1. Viện Ung thư Quốc gia Hoa Kỳ (NCI): Obinutuzumab
2. Nhãn thuốc được FDA phê duyệt (DailyMed): Gazyva (Obinutuzumab) Injection, Solution, Concentrate [Genentech, Inc.]
3. MedlinePlus (Thư viện Y khoa Quốc gia Hoa Kỳ): Obinutuzumab