Các triệu chứng của ung thư bàng quang

Các triệu chứng của ung thư bàng quang có thể khác nhau ở mỗi người. Triệu chứng thường gặp nhất là có máu trong nước tiểu, gọi là tiểu máu (hematuria). Nước tiểu thường có màu từ hơi giống màu gỉ sắt đến đỏ tươi. Bạn có thể thấy máu trong nước tiểu tại một thời điểm nào đó, sau đó một thời gian lại không thấy nữa. Đôi khi, lượng máu trong nước tiểu rất ít và chỉ có thể phát hiện bằng xét nghiệm.

Các triệu chứng thường gặp khác của ung thư bàng quang gồm:

đi tiểu thường xuyên
đau hoặc nóng rát khi đi tiểu
cảm giác như cần đi tiểu ngay cả khi bàng quang chưa đầy
thường xuyên đi tiểu vào ban đêm

Khi ung thư phát triển lớn hoặc lan ra ngoài bàng quang đến các bộ phận khác của cơ thể, các triệu chứng có thể gồm:

không thể đi tiểu
đau vùng thắt lưng dưới ở một bên cơ thể
đau bụng
đau hoặc nhạy cảm đau ở xương
sụt cân ngoài ý muốn và chán ăn
sưng bàn chân
cảm thấy mệt mỏi

Điều quan trọng là bạn nên đi khám bác sĩ nếu có bất kỳ triệu chứng nào trong số này. Hãy nhớ rằng nhiễm trùng đường tiết niệu, sỏi thận hoặc sỏi bàng quang, hay các vấn đề khác liên quan đến thận cũng có thể là nguyên nhân, chứ không phải ung thư. Bác sĩ sẽ hỏi bạn các triệu chứng bắt đầu từ khi nào và xuất hiện với tần suất ra sao. Nhiều khả năng, bác sĩ sẽ yêu cầu bạn cung cấp mẫu nước tiểu như bước đầu tiên để chẩn đoán nguyên nhân gây ra các triệu chứng. Để tìm hiểu thêm, xem mục Chẩn đoán ung thư bàng quang.

Nguyên nhân và yếu tố nguy cơ của ung thư bàng quang

Ung thư bàng quang do những thay đổi nhất định trong cách các tế bào bàng quang hoạt động, đặc biệt là cách chúng phát triển và phân chia thành các tế bào mới. Có nhiều yếu tố nguy cơ của ung thư bàng quang, nhưng nhiều yếu tố không trực tiếp gây ung thư. Thay vào đó, chúng làm tăng khả năng xảy ra tổn thương DNA trong các tế bào, từ đó có thể dẫn đến ung thư bàng quang. Tìm hiểu thêm về cách ung thư phát triển tại mục Ung thư là gì?

Yếu tố nguy cơ là bất kỳ yếu tố nào làm tăng khả năng mắc một bệnh. Một số yếu tố nguy cơ của ung thư bàng quang, chẳng hạn như sử dụng thuốc lá, có thể thay đổi được. Các yếu tố nguy cơ cũng bao gồm những điều con người không thể thay đổi, chẳng hạn như tuổi và tiền sử gia đình. Việc tìm hiểu về các yếu tố nguy cơ của ung thư bàng quang rất quan trọng vì có thể giúp bạn đưa ra những lựa chọn làm giảm nguy cơ mắc bệnh.

Các yếu tố nguy cơ của ung thư bàng quang

Tại Hoa Kỳ, ung thư bàng quang xảy ra ở nam giới thường xuyên hơn nữ giới, và ở người da trắng thường xuyên hơn người da đen. Ung thư bàng quang có thể được chẩn đoán ở mọi lứa tuổi, nhưng nguy cơ tăng lên khi một người lớn tuổi hơn.

Sử dụng thuốc lá, đặc biệt là hút thuốc lá điếu, là một yếu tố nguy cơ chính của ung thư bàng quang. Thuốc lá chứa các hóa chất có hại gọi là chất gây ung thư (carcinogen). Khi bạn sử dụng thuốc lá, các hóa chất này được hấp thu vào máu, được thận lọc, rồi tích tụ trong nước tiểu. Điều này khiến bàng quang tiếp xúc với nồng độ cao các hóa chất này, có thể làm tổn thương DNA trong các tế bào lót bàng quang. Hãy tìm hiểu về các công cụ khác nhau giúp bạn cai thuốc lá và cách sử dụng chúng.

Các yếu tố nguy cơ khác của ung thư bàng quang gồm:

có tiền sử gia đình mắc ung thư bàng quang
có những thay đổi nhất định trong các gen có liên quan đến ung thư bàng quang, chẳng hạn như HRAS, RB1, PTEN/MMAC1, NAT2 và GSTM1
phơi nhiễm với sơn, thuốc nhuộm, kim loại hoặc các sản phẩm dầu mỏ tại nơi làm việc
trước đây đã được điều trị bằng xạ trị vùng chậu hoặc bằng một số thuốc chống ung thư, chẳng hạn như cyclophosphamide hoặc ifosfamide
sử dụng thảo dược Trung Quốc Aristolochia fangchi
uống nước giếng có nồng độ asen cao
uống nước đã được xử lý bằng clo
bị nhiễm trùng bàng quang do một loại ký sinh trùng có tên là Schistosoma haematobium gây ra, thường gặp ở châu Phi và Trung Đông nhưng hiếm gặp tại Hoa Kỳ
sử dụng ống thông tiểu trong thời gian dài

Có một hoặc nhiều yếu tố nguy cơ này không nhất thiết có nghĩa là bạn sẽ mắc ung thư bàng quang. Nhiều người có các yếu tố nguy cơ nhưng không bao giờ phát triển ung thư bàng quang, trong khi một số người không có yếu tố nguy cơ đã biết vẫn mắc bệnh. Hãy trao đổi với bác sĩ nếu bạn nghĩ mình có thể có nguy cơ mắc ung thư bàng quang. Bạn có thể có các lựa chọn tầm soát ung thư bàng quang.

Tầm soát ung thư bàng quang

Tầm soát là việc tìm kiếm ung thư trước khi một người có bất kỳ triệu chứng nào. Việc này có thể giúp phát hiện ung thư ở giai đoạn sớm. Khi mô bất thường hoặc ung thư được phát hiện sớm, việc điều trị có thể dễ dàng hơn.

Các xét nghiệm tầm soát ung thư bàng quang

Không có xét nghiệm tầm soát tiêu chuẩn nào cho ung thư bàng quang ở những người có nguy cơ trung bình. Khi có đủ bằng chứng cho thấy một xét nghiệm tầm soát an toàn, chính xác và hữu ích đối với những người có nguy cơ trung bình mắc ung thư bàng quang, xét nghiệm đó sẽ trở thành xét nghiệm tiêu chuẩn. Tuy nhiên, một số xét nghiệm nhất định có thể được sử dụng để tầm soát ung thư bàng quang ở những người trước đây đã từng mắc ung thư bàng quang hoặc có nguy cơ phát triển bệnh cao hơn.

Xét nghiệm tiểu máu

Tiểu máu là tình trạng có các tế bào hồng cầu trong nước tiểu. Tiểu máu có thể do ung thư hoặc các tình trạng khác gây ra. Xét nghiệm tiểu máu được sử dụng để kiểm tra máu trong mẫu nước tiểu bằng cách quan sát mẫu dưới kính hiển vi hoặc sử dụng que thử đặc biệt. Xét nghiệm có thể được lặp lại theo thời gian.

Xét nghiệm tế bào học nước tiểu

Tế bào học nước tiểu là xét nghiệm trong phòng xét nghiệm, trong đó mẫu nước tiểu được kiểm tra dưới kính hiển vi để tìm các tế bào bất thường.

Xét nghiệm dấu ấn khối u trong nước tiểu

Dấu ấn khối u trong nước tiểu là những chất được tìm thấy trong nước tiểu, do các tế bào ung thư bàng quang tạo ra hoặc do cơ thể tạo ra để đáp ứng với ung thư bàng quang. Đối với xét nghiệm này, một mẫu nước tiểu được kiểm tra trong phòng xét nghiệm để phát hiện sự hiện diện của các chất này. Xét nghiệm dấu ấn khối u trong nước tiểu cũng có thể được sử dụng để hỗ trợ chẩn đoán một số loại ung thư bàng quang.

Nội soi bàng quang

Nội soi bàng quang là một thủ thuật để quan sát bên trong bàng quang và niệu đạo nhằm kiểm tra các vùng bất thường. Ống nội soi bàng quang, là một ống mảnh có đèn, được đưa qua niệu đạo vào bàng quang. Có thể lấy các mẫu mô để làm sinh thiết.

Nguy cơ của tầm soát ung thư bàng quang

Các xét nghiệm tầm soát có lợi ích và nguy cơ. Hãy trao đổi với bác sĩ về việc tầm soát ung thư bàng quang có phù hợp với bạn hay không.

Các nguy cơ có thể gây hại của tầm soát ung thư bàng quang bao gồm kết quả xét nghiệm dương tính giả và âm tính giả:

Kết quả xét nghiệm dương tính giả. Kết quả xét nghiệm tầm soát có thể có vẻ bất thường dù không có ung thư. Kết quả xét nghiệm dương tính giả, tức là cho thấy có ung thư trong khi thực tế không có, có thể gây lo lắng và thường dẫn đến việc thực hiện thêm các xét nghiệm, chẳng hạn như nội soi bàng quang hoặc các thủ thuật xâm lấn khác, vốn cũng có những nguy cơ. Kết quả dương tính giả thường xảy ra khi xét nghiệm tiểu máu; máu trong nước tiểu thường do các tình trạng khác ngoài ung thư gây ra.
Kết quả xét nghiệm âm tính giả. Kết quả xét nghiệm tầm soát có thể có vẻ bình thường dù đang có ung thư bàng quang. Người nhận được kết quả xét nghiệm âm tính giả, tức là cho thấy không có ung thư trong khi thực tế có ung thư, có thể trì hoãn việc đi khám ngay cả khi có triệu chứng.

Nếu đã có kết quả khám hoặc chẩn đoán, xem tiếp Chẩn đoán và giai đoạn ung thư bàng quang.

Dấu hiệu, nguy cơ và tầm soát ung thư bàng quang