Mosunetuzumab (Lunsumio)

Thuốc này là gì và hoạt động thế nào

Mosunetuzumab (tên đầy đủ mosunetuzumab axgb, biệt dược Lunsumio, hãng Roche, tại Mỹ do Genentech phân phối) là một kháng thể hai đặc hiệu thuộc nhóm "kết nối tế bào T", được truyền tĩnh mạch. [1] [2] [3]

Một đầu của thuốc gắn vào protein CD3 trên tế bào lympho T khoẻ mạnh, đầu kia gắn vào protein CD20 trên tế bào lympho B, chính là loại tế bào bị ung thư hoá trong u lympho tế bào B. Khi kéo hai loại tế bào lại gần nhau, thuốc giúp tế bào T tiêu diệt tế bào u lympho hiệu quả hơn. [1]

Đặc điểm cách dùng: [3]

• Tăng liều từng bước trong chu kỳ đầu để giảm nguy cơ hội chứng giải phóng cytokine; nếu một liều bị trì hoãn, người bệnh có thể phải bắt đầu lại lịch tăng liều.
• Thời gian điều trị cố định: trong nghiên cứu, người bệnh được truyền 8 chu kỳ; ai đạt đáp ứng hoàn toàn thì dừng thuốc, ai mới đáp ứng một phần hoặc bệnh ổn định thì có thể dùng tiếp đến tối đa 17 chu kỳ.
• Trước mỗi lần truyền trong hai chu kỳ đầu, người bệnh được dùng thuốc dự phòng để giảm phản ứng.

Nhãn thuốc cũng nhắc đến một dạng tiêm dưới da của cùng hoạt chất (Lunsumio Velo); bài này nói về dạng truyền tĩnh mạch. [3]

Dùng cho ai

Theo nhãn thuốc được Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) phê duyệt, Lunsumio dùng cho người trưởng thành bị u lympho thể nang tái phát hoặc kháng trị sau từ hai dòng điều trị toàn thân trở lên. [1] [3]

Chỉ định này được phê duyệt nhanh dựa trên tỷ lệ đáp ứng; việc duy trì phê duyệt có thể phụ thuộc vào kết quả thử nghiệm xác nhận lợi ích lâm sàng. [3]

Trong nghiên cứu then chốt, người bệnh đã dùng ít nhất hai liệu pháp trước, trong đó có kháng thể kháng CD20 (như rituximab) và thuốc hoá trị nhóm alkyl hoá. Người có nhiễm trùng đang hoạt động, tiền sử bệnh tự miễn, đã ghép tế bào gốc đồng loài hoặc có bệnh lý hệ thần kinh trung ương bị loại ra. [3]

Hiệu quả theo nghiên cứu

Hiệu quả được đánh giá trong nghiên cứu GO29781, một nghiên cứu nhãn mở, nhiều trung tâm. Ở 90 người bệnh u lympho thể nang tái phát hoặc kháng trị: [3]

• Khoảng 80% có đáp ứng, trong đó 60% đáp ứng hoàn toàn.
• Đáp ứng đầu tiên xuất hiện sau trung vị khoảng 1,4 tháng.
• Thời gian đáp ứng trung vị khoảng 22,8 tháng; khoảng 62% người đáp ứng vẫn duy trì sau 12 tháng và 57% sau 18 tháng.

Theo thiết kế nghiên cứu, thời gian điều trị có giới hạn: người bệnh đạt đáp ứng hoàn toàn dừng thuốc sau 8 chu kỳ. [3] Vì nghiên cứu không có nhóm đối chứng, chưa thể so sánh trực tiếp với các lựa chọn khác.

Tác dụng phụ thường gặp và khi nào cần báo bác sĩ ngay

Tác dụng phụ thường gặp nhất gồm hội chứng giải phóng cytokine, mệt mỏi, phát ban, đau đầu, sốt, đau cơ xương, ho, ngứa và bệnh thần kinh ngoại biên (tê bì, kim châm tay chân). Xét nghiệm hay thấy giảm tế bào lympho, giảm phosphate, tăng đường huyết, giảm bạch cầu trung tính, tăng acid uric, giảm huyết sắc tố và tiểu cầu. [3]

• Hội chứng giải phóng cytokine (CRS) (cảnh báo đóng khung, mức cảnh báo cao nhất): gặp ở khoảng 39% người bệnh, phần lớn ở mức nhẹ, hay gặp nhất sau mũi liều đầy đủ đầu tiên trong chu kỳ 1. Báo ngay nếu sốt, ớn lạnh, tụt huyết áp, tim đập nhanh, khó thở, đau đầu. [2] [3]
• Độc tính thần kinh, bao gồm hội chứng độc tính thần kinh liên quan tế bào hiệu ứng miễn dịch (ICANS): độc tính thần kinh nói chung gặp ở khoảng 39% người bệnh nhưng chỉ khoảng 3% ở mức nặng. Báo ngay nếu lú lẫn, khó nói, run, buồn ngủ li bì, co giật. [3]
• Nhiễm trùng nặng, kể cả nhiễm trùng cơ hội, gặp ở khoảng 17% người bệnh; một số ít tử vong. [3]
• Giảm tế bào máu nặng, bùng phát khối u (khối u sưng to, đau tạm thời) và hiếm gặp hơn là hội chứng thực bào máu (sốt, gan lách to, giảm tế bào máu, rối loạn đông máu). [3]

Theo dõi trong quá trình dùng thuốc

• Khi có dấu hiệu đầu tiên của hội chứng giải phóng cytokine, người bệnh cần được đánh giá ngay để nhập viện. [3]
• Nếu từng bị hội chứng giải phóng cytokine hoặc triệu chứng ảnh hưởng đến ý thức, không lái xe hay vận hành máy móc nguy hiểm cho đến khi hết hẳn. [3]
• Xét nghiệm công thức máu định kỳ trong suốt quá trình điều trị; theo dõi dấu hiệu nhiễm trùng trước và trong khi dùng thuốc. [3]
• Bác sĩ có thể tạm ngừng hoặc ngừng hẳn thuốc tuỳ mức độ tác dụng phụ. [3]

Tương tác và lưu ý khi dùng

• Mang thai: thuốc có thể gây hại cho thai nhi. Phụ nữ có khả năng mang thai cần tránh thai hiệu quả trong khi điều trị và 3 tháng sau liều cuối. [3]
• Cho con bú: không cho con bú trong khi điều trị và 3 tháng sau liều cuối. [3]
• Báo bác sĩ nếu đang có nhiễm trùng hoặc bệnh viêm. [2]
• Kể đủ các thuốc, thực phẩm chức năng và thảo dược đang dùng. [2]

Câu hỏi nên hỏi bác sĩ

• Với u lympho thể nang tái phát của tôi, nên dùng mosunetuzumab, một kháng thể hai đặc hiệu khác hay liệu pháp tế bào T mang thụ thể kháng nguyên dạng khảm (CAR T)?
• Nếu tôi đạt đáp ứng hoàn toàn sau 8 chu kỳ, tôi được theo dõi thế nào sau khi dừng thuốc?
• Tôi có cần nằm viện ở các lần truyền đầu không?
• Nếu sốt sau khi về nhà, tôi nên làm gì và đến đâu?
• Tôi có cần thuốc phòng nhiễm trùng hoặc tiêm vắc xin không?
• Dạng tiêm dưới da có phù hợp với tôi hơn không?
• Thuốc đã có ở Việt Nam chưa, bảo hiểm có chi trả không?

Nguồn tham khảo

1. Viện Ung thư Quốc gia Hoa Kỳ (NCI): Mosunetuzumab
2. MedlinePlus (Thư viện Y khoa Quốc gia Hoa Kỳ): Mosunetuzumab
3. Nhãn thuốc được FDA phê duyệt (DailyMed): Lunsumio (Mosunetuzumab) Concentrate [Genentech, Inc.]