Dấu hiệu ung thư nội mạc tử cung giai đoạn đầu là gì?

Dấu hiệu thường gặp nhất của ung thư nội mạc tử cung giai đoạn đầu là ra huyết âm đạo bất thường, đặc biệt là chảy máu sau mãn kinh. Ở người còn kinh nguyệt, đó có thể là kinh nguyệt quá nhiều, kéo dài, ra máu giữa các kỳ kinh hoặc chảy máu sau quan hệ. Tuy vậy, các triệu chứng này cũng có thể do nhiều bệnh lành tính khác gây ra, nên cần đi khám sớm để xác định nguyên nhân.

Ung thư nội mạc tử cung là ung thư xuất phát từ lớp niêm mạc lót phía trong buồng tử cung. Khi được phát hiện ở giai đoạn sớm, bệnh thường còn giới hạn tại tử cung, vì vậy việc nhận biết thay đổi về chảy máu và đi khám kịp thời có ý nghĩa rất quan trọng.

Ra huyết âm đạo bất thường: dấu hiệu cần chú ý nhất

Nội mạc tử cung là lớp mô thay đổi theo chu kỳ kinh nguyệt ở phụ nữ còn khả năng sinh sản. Khi có khối u hoặc tổn thương tiền ung thư tại đây, lớp niêm mạc có thể trở nên dễ chảy máu hơn. Vì thế, chảy máu bất thường là biểu hiện cảnh báo nổi bật nhất.

Các tình huống nên đi khám phụ khoa gồm:

• Ra huyết sau khi đã mãn kinh, dù chỉ là ít máu đỏ, máu nâu hoặc dịch âm đạo lẫn máu. Sau mãn kinh, âm đạo không nên chảy máu trở lại nếu không có nguyên nhân rõ ràng.
• Kinh nguyệt nhiều hơn hẳn trước đây, phải thay băng liên tục, có cục máu lớn hoặc gây mệt, chóng mặt.
• Hành kinh kéo dài bất thường, rong kinh hoặc có kinh quá gần nhau.
• Ra máu giữa hai kỳ kinh.
• Ra máu sau quan hệ tình dục.
• Ra dịch âm đạo hồng, đỏ, nâu, loãng như nước hoặc có mùi bất thường, nhất là ở người đã mãn kinh.

Điều quan trọng là không nên tự cho rằng ra máu bất thường chỉ do rối loạn nội tiết, stress hoặc tuổi tiền mãn kinh. Những nguyên nhân này khá thường gặp, nhưng bác sĩ cần loại trừ các bệnh lý ở tử cung, cổ tử cung và âm đạo, trong đó có ung thư nội mạc tử cung.

Các triệu chứng khác có thể xuất hiện

Ở giai đoạn đầu, một số người không đau nhiều, thậm chí chỉ có ra máu rất ít. Tuy nhiên, ngoài chảy máu, người bệnh có thể gặp một số biểu hiện khác như:

• Đau âm ỉ vùng bụng dưới hoặc vùng chậu.
• Cảm giác nặng, căng tức ở vùng hạ vị.
• Đau hoặc khó chịu khi quan hệ.
• Dịch âm đạo bất thường kéo dài.
• Thiếu máu do mất máu kéo dài, biểu hiện bằng mệt mỏi, da xanh, hồi hộp, khó thở khi gắng sức hoặc choáng váng.

Các dấu hiệu như sụt cân không rõ lý do, đau tăng dần, chán ăn, đau lưng kéo dài, đau khi đi tiểu hoặc đi ngoài thường cần được đánh giá cẩn thận hơn. Tuy nhiên, không thể dựa vào mức độ đau hay tình trạng sụt cân để tự đoán giai đoạn bệnh. Có người ở giai đoạn sớm đã có triệu chứng rõ, trong khi người khác lại chỉ ra ít huyết.

Thông tin trong các nghiên cứu hiện có không tập trung đánh giá triệu chứng ban đầu. Tuy vậy, một phân tích trên người bệnh ung thư nội mạc tử cung cho thấy nhóm có đồng thời adenomyosis, tức lạc nội mạc tử cung trong cơ tử cung, đều được ghi nhận ở giai đoạn FIGO I đến II trong nhóm ung thư nội mạc tử cung loại 1 của nghiên cứu đó [3]. Điều này nhấn mạnh rằng bệnh giai đoạn sớm vẫn có thể được phát hiện khi người bệnh được thăm khám và đánh giá mô bệnh học đầy đủ, thay vì chờ đến khi xuất hiện triệu chứng nặng.

Ai cần cảnh giác hơn với dấu hiệu ra huyết bất thường?

Bất kỳ ai có tử cung và có chảy máu bất thường đều nên được khám, nhưng một số yếu tố có thể khiến bác sĩ lưu ý hơn đến nguy cơ bất thường nội mạc tử cung.

Nguy cơ có thể tăng ở người lớn tuổi, đã mãn kinh, thừa cân hoặc béo phì, có đái tháo đường, tăng huyết áp, hội chứng buồng trứng đa nang, hiếm muộn hoặc có tình trạng rụng trứng không đều kéo dài. Những tình trạng này có thể liên quan đến việc nội mạc tử cung chịu kích thích estrogen kéo dài mà không được cân bằng phù hợp bởi progesterone.

Người có người thân mắc ung thư đại trực tràng, ung thư nội mạc tử cung hoặc một số ung thư khác từ khi còn tương đối trẻ cũng nên trao đổi với bác sĩ về nguy cơ di truyền. Hội chứng Lynch là một ví dụ về hội chứng di truyền có liên quan đến ung thư nội mạc tử cung. Một báo cáo ca bệnh mô tả người bệnh mang biến thể gây bệnh ở gen MSH2, được chẩn đoán tăng sản nội mạc tử cung không điển hình khi còn trẻ, sau đó phát triển ung thư nội mạc tử cung giai đoạn sớm [4]. Đây không có nghĩa đa số người bị tăng sản nội mạc tử cung sẽ mắc ung thư, nhưng cho thấy việc theo dõi sát và đánh giá nguy cơ cá thể là cần thiết.

Cũng cần phân biệt rằng lạc nội mạc tử cung và adenomyosis là các bệnh lành tính, không đồng nghĩa với ung thư. Dù một số nghiên cứu tìm thấy các thay đổi gen liên quan ung thư trong tổn thương lạc nội mạc tử cung, ý nghĩa của các thay đổi này với diễn tiến bệnh vẫn đang được nghiên cứu [2]. Người bệnh không nên hoảng sợ, nhưng nên tái khám nếu triệu chứng kinh nguyệt hoặc đau vùng chậu thay đổi rõ rệt.

Đi khám như thế nào và khi nào cần đi ngay?

Nếu có ra huyết sau mãn kinh, bạn nên đặt lịch khám phụ khoa sớm, kể cả khi máu ra ít và đã tự hết. Nếu còn kinh nguyệt, hãy đi khám khi kiểu ra máu khác rõ so với bình thường, tái diễn nhiều lần, kéo dài hoặc đi kèm mệt nhiều, đau vùng chậu.

Bác sĩ thường sẽ hỏi chi tiết về chu kỳ kinh, tuổi mãn kinh, thuốc đang dùng, bệnh nền và tiền sử gia đình. Các bước đánh giá có thể gồm khám phụ khoa, siêu âm đầu dò âm đạo để xem nội mạc tử cung, và lấy mẫu mô nội mạc tử cung để xét nghiệm khi cần. Xét nghiệm mô bệnh học là cách giúp xác định có tăng sản không điển hình, ung thư hay không. Nội soi buồng tử cung cũng có thể được sử dụng để quan sát trực tiếp lòng tử cung và hỗ trợ chẩn đoán; trong khảo sát thực hành điều trị bảo tồn khả năng sinh sản, các bác sĩ có sự đồng thuận về sử dụng phương pháp này trong chẩn đoán ở những trường hợp phù hợp [1].

Cần đi cấp cứu nếu chảy máu ồ ạt, ngất hoặc gần ngất, đau bụng dữ dội, da tái lạnh, khó thở, tim đập nhanh hoặc quá mệt lả. Đây có thể là biểu hiện mất máu đáng kể hay một vấn đề cấp tính khác cần xử trí ngay.

Ra huyết bất thường không phải lúc nào cũng là ung thư nội mạc tử cung, nhưng đây là tín hiệu không nên bỏ qua. Mỗi trường hợp có nguyên nhân, nguy cơ và hướng kiểm tra khác nhau. Nếu bạn có bất kỳ thay đổi nào về chảy máu âm đạo, đặc biệt sau mãn kinh, hãy trao đổi trực tiếp với bác sĩ sản phụ khoa hoặc bác sĩ điều trị để được thăm khám và tư vấn phù hợp.

Nguồn tham khảo

1. Fertility‐Sparing Treatment of Endometrial Cancer: Survey of Australian Practice. PMC
2. Cancer‐associated mutations in endometriosis reframe a benign disease through molecular oncology. PMC
3. Adenomyosis and Endometrial Carcinoma—Prognostic Significance of Coexistence. A Retrospective Analysis. PMC
4. Case Report: Immunotherapy-containing fertility-sparing treatment integrated with preimplantation genetic testing resulting in live birth in Lynch syndrome-associated endometrial cancer. PMC