Phân loại giai đoạn FIGO

Phân loại FIGO là gì

FIGO là tên viết tắt của Liên đoàn Sản Phụ khoa Quốc tế (International Federation of Gynecology and Obstetrics). Tổ chức này xây dựng hệ thống phân giai đoạn cho các ung thư phụ khoa, như ung thư cổ tử cung, ung thư buồng trứng, vòi tử cung và ung thư nội mạc tử cung [1] [2].

Giống mọi hệ thống phân giai đoạn, FIGO trả lời câu hỏi: ung thư đã lan rộng tới đâu trong cơ thể [1] [3]. Giai đoạn đi từ I đến IV. Số càng thấp, bệnh càng khu trú; số càng cao, bệnh càng lan rộng [2].

FIGO và hệ thống khối u, hạch, di căn (TNM) của Ủy ban Ung thư Hoa Kỳ về cơ bản tương đương nhau. Với ung thư buồng trứng, hai hệ thống được mô tả là gần như giống nhau [2]. Trên phiếu kết quả, người bệnh có thể thấy cả hai cách ghi.

Vì sao điều này quan trọng với người bệnh

Biết giai đoạn giúp bác sĩ lên kế hoạch điều trị phù hợp nhất [1]. Những người có giai đoạn tương tự thường có triển vọng gần nhau và được điều trị theo cách khá giống nhau, dù mỗi người vẫn có hoàn cảnh riêng [2].

Ví dụ, ung thư cổ tử cung giai đoạn rất sớm có thể chỉ cần phẫu thuật, trong khi giai đoạn khối u lan rộng hơn thường được hóa xạ trị. Chữ số và chữ cái nhỏ phía sau (như IB2, IIIC1) giúp chọn đúng hướng điều trị.

Các giai đoạn FIGO, lấy ví dụ ung thư cổ tử cung

Mỗi loại ung thư phụ khoa có tiêu chí riêng. Với ung thư cổ tử cung, hệ thống FIGO chia như sau [1]:

• Giai đoạn I: ung thư chỉ ở cổ tử cung. Giai đoạn IA là ổ rất nhỏ, chỉ thấy dưới kính hiển vi, xâm lấn không quá vài milimét. Giai đoạn IB là khối u lớn hơn, chia tiếp IB1, IB2, IB3 theo kích thước (mốc 2 cm và 4 cm).
• Giai đoạn II: ung thư lan tới hai phần ba trên của âm đạo (IIA) hoặc mô quanh tử cung (IIB).
• Giai đoạn III: ung thư lan tới một phần ba dưới âm đạo, tới thành chậu, gây tắc niệu quản hoặc ảnh hưởng thận, hoặc có hạch. Giai đoạn IIIC1 là có hạch vùng chậu, IIIC2 là có hạch cạnh động mạch chủ bụng.
• Giai đoạn IV: ung thư lan tới niêm mạc bàng quang hoặc trực tràng (IVA), hoặc tới cơ quan xa như gan, phổi, xương, hạch xa (IVB).

Với ung thư buồng trứng, giai đoạn thường được xác định sau phẫu thuật, dựa trên mẫu mô lấy từ nhiều vị trí trong ổ bụng và vùng chậu [2]. Nếu chưa mổ được ngay, bác sĩ có thể xếp giai đoạn tạm dựa vào khám, sinh thiết và chẩn đoán hình ảnh [2]. Giai đoạn I là bệnh ở một hoặc hai buồng trứng; giai đoạn II là lan tới cơ quan khác trong vùng chậu; giai đoạn III là lan ra ngoài vùng chậu trong ổ bụng hoặc tới hạch sau phúc mạc; giai đoạn IV là di căn xa, ví dụ tràn dịch màng phổi ác tính hoặc ổ di căn trong gan [2].

Một điều cần nhớ chung cho mọi hệ thống: giai đoạn lúc chẩn đoán được giữ nguyên trong hồ sơ, kể cả khi bệnh thay đổi về sau [3].

Câu hỏi nên hỏi bác sĩ

• Bệnh của tôi ở giai đoạn FIGO nào, kể cả chữ và số phụ phía sau?
• Giai đoạn này được xác định dựa trên khám, chụp chiếu hay kết quả mổ?
• Giai đoạn của tôi ảnh hưởng tới lựa chọn phẫu thuật hay hóa xạ trị ra sao?
• Tôi có cần thêm xét nghiệm nào để xác định giai đoạn chính xác hơn không?

Nguồn tham khảo

1. National Cancer Institute, Cervical Cancer Stages: https://www.cancer.gov/types/cervical/stages
2. American Cancer Society, Ovarian Cancer Stages: https://www.cancer.org/cancer/types/ovarian-cancer/detection-diagnosis-staging/staging.html
3. National Cancer Institute, Cancer Staging: https://www.cancer.gov/about-cancer/diagnosis-staging/staging