Điều trị triệt căn

Điều trị triệt căn là gì

"Triệt căn" nghĩa là nhổ tận gốc. Điều trị triệt căn là điều trị với mục tiêu chữa khỏi bệnh, tức làm cơ thể khỏe mạnh trở lại. [1] Đây là mục tiêu của điều trị, không phải tên một phương pháp riêng. Vì vậy người bệnh có thể nghe "phẫu thuật triệt căn", "xạ trị triệt căn" hay "hóa xạ trị triệt căn".

Mỗi phương pháp chính đều có thể mang mục tiêu này. Xạ trị có thể chữa khỏi ung thư, ngăn ung thư quay lại, hoặc làm chậm sự phát triển của bệnh. [2] Phẫu thuật có thể lấy bỏ toàn bộ khối u khi ung thư còn nằm gọn trong một vùng. [5]

Điều trị triệt căn thường không phải một lần mà là một chuỗi: ví dụ hóa trị trước mổ, rồi mổ, rồi xạ trị hoặc thuốc sau mổ để giảm nguy cơ tái phát. [2]

Vì sao điều này quan trọng với người bệnh

Biết mục tiêu điều trị giúp người bệnh và gia đình cân nhắc được hơn thiệt. Khi mục tiêu là chữa khỏi, người bệnh thường được khuyên chấp nhận một đợt điều trị mạnh hơn, nhiều tác dụng phụ hơn trong ngắn hạn, để đổi lấy cơ hội khỏi bệnh lâu dài.

Ngược lại là điều trị giảm nhẹ: khi điều trị được dùng để làm giảm triệu chứng, như xạ trị thu nhỏ khối u để bớt đau hoặc bớt khó thở, đó gọi là điều trị giảm nhẹ. [2] Chăm sóc giảm nhẹ có thể đi cùng hoặc không đi cùng điều trị triệt căn, và có thể bắt đầu từ lúc chẩn đoán. [3] Hai mục tiêu này không loại trừ nhau: người đang điều trị triệt căn vẫn nên được kiểm soát đau và nâng đỡ tinh thần.

Khi nào có thể điều trị triệt căn

Khả năng điều trị triệt căn phụ thuộc vào nhiều yếu tố, trong đó quan trọng nhất là:

• Giai đoạn bệnh. Phẫu thuật cho kết quả tốt nhất với khối u đặc còn khu trú ở một vùng; mổ không được dùng cho ung thư đã lan rộng. [5]
• Loại ung thư. Một số ung thư còn có thể chữa khỏi bằng thuốc hoặc hóa xạ trị ngay cả khi không mổ được.
• Sức khoẻ chung và khả năng chịu được điều trị mạnh.
• Mong muốn của người bệnh sau khi đã hiểu lợi ích và rủi ro.

Ở một số ít trường hợp ung thư đã lan nhưng chỉ vài ổ nhỏ, bác sĩ có thể cân nhắc điều trị tích cực từng ổ. Đây là quyết định riêng cho từng người, cần hội chẩn nhiều chuyên khoa.

Sau điều trị triệt căn

Sau điều trị, nếu mọi dấu hiệu và triệu chứng ung thư đều biến mất, bác sĩ gọi là lui bệnh hoàn toàn. Tuy vậy, ở trạng thái này ung thư vẫn có thể còn trong cơ thể ở mức không phát hiện được. [4] Vì thế bác sĩ thường thận trọng khi dùng chữ "khỏi hẳn", và người bệnh cần tái khám đều đặn theo lịch, thường kéo dài nhiều năm. Việc không có dấu hiệu tái phát sau thời gian dài theo dõi là tín hiệu rất đáng mừng.

Điều trị triệt căn có thể để lại một số di chứng lâu dài tuỳ phương pháp, như thay đổi chức năng cơ quan sau mổ hay xạ trị. Người bệnh nên hỏi trước để chuẩn bị và được phục hồi chức năng phù hợp.

Câu hỏi nên hỏi bác sĩ

• Mục tiêu điều trị của tôi là chữa khỏi hay kiểm soát bệnh?
• Để điều trị triệt căn, tôi cần những phương pháp nào và theo thứ tự ra sao?
• Những tác dụng phụ hay di chứng lâu dài nào tôi cần chuẩn bị?
• Sau điều trị, tôi cần tái khám bao lâu một lần và trong bao nhiêu năm?
• Tôi có thể được chăm sóc giảm nhẹ song song để bớt triệu chứng không?

Nguồn tham khảo

1. NCI Dictionary of Cancer Terms, cure: https://www.cancer.gov/publications/dictionaries/cancer-terms/def/cure
2. National Cancer Institute, Radiation Therapy to Treat Cancer: https://www.cancer.gov/about-cancer/treatment/types/radiation-therapy
3. National Cancer Institute, Palliative Care in Cancer: https://www.cancer.gov/about-cancer/advanced-cancer/care-choices/palliative-care-fact-sheet
4. NCI Dictionary of Cancer Terms, remission: https://www.cancer.gov/publications/dictionaries/cancer-terms/def/remission
5. National Cancer Institute, Surgery to Treat Cancer: https://www.cancer.gov/about-cancer/treatment/types/surgery