Eribulin (Halaven)

Thuốc này là gì và hoạt động thế nào

Eribulin là một thuốc hoá trị dùng đường tiêm tĩnh mạch, biệt dược gốc là Halaven của hãng Eisai. [1] [2] Thuốc là dạng tổng hợp trong phòng thí nghiệm của halichondrin B, một chất tự nhiên được tìm thấy ban đầu ở một loài bọt biển biển. [1]

Eribulin thuộc nhóm thuốc chống vi ống, cụ thể là thuốc ức chế động học vi ống. [1] [2] Khi tế bào phân chia, bên trong tế bào hình thành các vi ống, những cấu trúc siêu nhỏ giúp kéo các nhiễm sắc thể về hai tế bào con. Eribulin ngăn vi ống kéo dài, làm rối loạn hệ thống này, khiến tế bào ung thư dừng lại giữa chừng quá trình phân chia rồi chết. [1] Cách gắn vào vi ống của eribulin khác với nhóm taxane (như paclitaxel, docetaxel) và nhóm vinca alkaloid, nên thuốc vẫn có thể hiệu quả ở người bệnh đã dùng các nhóm này.

Dùng cho ai

Theo Viện Ung thư Quốc gia Hoa Kỳ, eribulin được phê duyệt cho: [1]

• Ung thư vú đã di căn ở người bệnh đã được điều trị bằng ít nhất hai phác đồ hoá trị cho giai đoạn di căn, trong đó có một thuốc nhóm anthracycline và một thuốc nhóm taxane. [1] [2]
• Sarcôm mỡ (một loại sarcôm mô mềm) không mổ được hoặc đã di căn, ở người bệnh đã được điều trị bằng hoá trị có anthracycline. [1]

Eribulin thường được cân nhắc ở các bước điều trị sau của ung thư vú di căn, nhất là ung thư vú bộ ba âm tính hoặc ung thư vú có thụ thể nội tiết dương tính đã kháng thuốc nội tiết. Bác sĩ sẽ cân nhắc eribulin cùng các lựa chọn khác như hoá trị khác, thuốc liên hợp kháng thể và thuốc (ADC), tùy đặc điểm khối u và các thuốc đã dùng trước đó.

Hiệu quả theo nghiên cứu

Eribulin được phê duyệt cho ung thư vú di căn dựa trên một thử nghiệm ngẫu nhiên lớn ở người bệnh đã qua nhiều phác đồ hoá trị. Nhóm dùng eribulin có thời gian sống toàn bộ dài hơn so với nhóm dùng điều trị do bác sĩ lựa chọn. Đây là một điểm đáng chú ý, vì ở giai đoạn bệnh đã điều trị nhiều, không nhiều thuốc hoá trị đơn độc chứng minh được lợi ích về thời gian sống.

Với sarcôm mỡ, eribulin cũng được phê duyệt dựa trên thử nghiệm so sánh với một thuốc hoá trị khác và cho thấy cải thiện thời gian sống. [1] Mức lợi ích cụ thể khác nhau tùy từng người, và bác sĩ sẽ chụp chiếu định kỳ để đánh giá.

Tác dụng phụ thường gặp và khi nào cần báo bác sĩ ngay

Các tác dụng phụ thường gặp gồm buồn nôn, táo bón, chán ăn, sụt cân, đau đầu, mệt mỏi, yếu người, đau xương, đau lưng hoặc đau khớp, và rụng tóc. [2] Hai tác dụng phụ quan trọng nhất là giảm bạch cầu (làm tăng nguy cơ nhiễm trùng) và bệnh thần kinh ngoại biên (tê bì, nóng rát, kim châm ở bàn tay bàn chân). Ở người bệnh đã dùng taxane trước đó, tê bì có thể tăng thêm. [2]

Hãy báo bác sĩ ngay nếu có:

• Sốt, rét run, đau họng, ho, tiểu buốt hoặc dấu hiệu nhiễm trùng khác. [2]
• Tê bì, nóng rát, kim châm ở tay chân tăng dần hoặc ảnh hưởng sinh hoạt như cài cúc áo, cầm đồ vật, đi lại. [2]
• Da xanh xao, khó thở: có thể do thiếu máu. [2]
• Tim đập không đều, hồi hộp, choáng váng, ngất: thuốc có thể làm kéo dài khoảng QT trên điện tâm đồ. [2]

Theo dõi trong quá trình dùng thuốc

Eribulin được tiêm tĩnh mạch nhanh tại phòng khám, trung tâm truyền hoặc bệnh viện theo chu kỳ. [2] Trước mỗi lần tiêm, bác sĩ cho xét nghiệm công thức máu; nếu bạch cầu thấp hoặc tê bì nặng, bác sĩ có thể hoãn tiêm hoặc giảm liều. [2] Chức năng gan, thận được theo dõi, vì người có bệnh gan hoặc thận thường cần điều chỉnh liều. [2]

Ở người có bệnh tim, nhịp tim chậm, hoặc đang dùng thuốc khác làm kéo dài khoảng QT, bác sĩ có thể cho làm điện tâm đồ và kiểm tra kali, magie trong máu. [2] Hãy giữ đúng lịch hẹn khám và xét nghiệm, và mang theo danh sách thuốc đang dùng mỗi lần đi khám. [2]

Tương tác và lưu ý khi dùng

• Hãy báo bác sĩ tất cả thuốc kê đơn, không kê đơn, vitamin, thực phẩm chức năng và thảo dược đang dùng. [2]
• Báo bác sĩ nếu có hội chứng QT dài bẩm sinh, nhịp tim chậm, hạ kali hoặc hạ magie máu, bệnh tim, gan hoặc thận. [2]
• Báo bác sĩ hoặc nha sĩ rằng bạn đang dùng eribulin trước khi phẫu thuật, kể cả làm răng. [2]
• Thuốc có thể gây hại cho thai nhi. Cần dùng biện pháp tránh thai hiệu quả trong thời gian điều trị; không cho con bú. Nếu có thai trong khi điều trị, hãy báo bác sĩ ngay. [2]

Câu hỏi nên hỏi bác sĩ

• Vì sao eribulin được chọn cho tôi ở thời điểm này thay vì các lựa chọn khác?
• Tôi đã từng bị tê bì do taxane, như vậy eribulin có làm tê bì nặng hơn không, và tôi nên báo khi nào?
• Tôi cần xét nghiệm máu, điện tâm đồ theo lịch như thế nào?
• Khi sốt giữa các lần tiêm, tôi cần làm gì và liên hệ ai?
• Những thuốc tôi đang dùng có ảnh hưởng nhịp tim khi dùng cùng eribulin không?
• Nếu bệnh tiến triển khi dùng eribulin, lựa chọn tiếp theo là gì?
• Chi phí mỗi chu kỳ là bao nhiêu và bảo hiểm y tế chi trả thế nào?

Nguồn tham khảo

1. Viện Ung thư Quốc gia Hoa Kỳ (NCI): Eribulin
2. MedlinePlus (Thư viện Y khoa Quốc gia Hoa Kỳ): Eribulin