Dấu hiệu ung thư tuyến giáp giai đoạn đầu là gì?

Ở giai đoạn đầu, ung thư tuyến giáp thường không gây triệu chứng rõ ràng và nhiều người chỉ được phát hiện tình cờ qua siêu âm hoặc khám sức khỏe. Dấu hiệu cần lưu ý nhất là một nhân hoặc khối ở vùng cổ, đặc biệt khi khối này cứng, lớn dần hoặc đi kèm hạch cổ. Tuy vậy, có nhân tuyến giáp không đồng nghĩa với ung thư, vì phần lớn nhân tuyến giáp là lành tính.

Những dấu hiệu có thể gặp ở giai đoạn đầu

Tuyến giáp nằm ở phía trước cổ, bên dưới thanh quản. Khi có tổn thương nhỏ, người bệnh có thể hoàn toàn không cảm nhận được gì. Nếu xuất hiện biểu hiện, dấu hiệu thường gặp có thể gồm:

1. Xuất hiện khối hoặc nhân ở vùng cổ

Người bệnh có thể tự sờ thấy một cục nhỏ ở phía trước cổ, hoặc người thân nhận ra vùng cổ hơi nhô lên khi nuốt. Khối có thể di chuyển theo động tác nuốt vì tuyến giáp di chuyển cùng thanh quản. Tuy nhiên, đặc điểm này không đủ để phân biệt nhân lành tính với ung thư.

Một khối đáng chú ý hơn khi có xu hướng lớn dần theo thời gian, cảm giác cứng, bờ không đều hoặc nằm kèm với các hạch bất thường ở hai bên cổ. Dù vậy, chỉ khám trực tiếp và làm xét nghiệm mới có thể đánh giá chính xác.

2. Hạch ở cổ

Một số ung thư tuyến giáp, nhất là ung thư tuyến giáp thể nhú, có thể lan đến hạch vùng cổ ngay cả khi khối u trong tuyến còn nhỏ. Người bệnh có thể nhận thấy một hoặc nhiều cục ở bên cổ, thường không đau, tồn tại dai dẳng và không nhỏ đi sau một thời gian.

Hạch cổ cũng có thể xuất hiện do viêm họng, nhiễm trùng răng miệng hoặc nhiều nguyên nhân khác. Vì vậy, hạch không đau không đồng nghĩa chắc chắn là ung thư, nhưng hạch kéo dài, to dần hoặc cứng nên được bác sĩ đánh giá.

3. Thay đổi giọng nói hoặc cảm giác ở họng

Khàn tiếng kéo dài, giọng yếu hoặc thay đổi âm sắc có thể xảy ra khi tổn thương ảnh hưởng đến dây thần kinh kiểm soát dây thanh âm. Đây không phải dấu hiệu điển hình ở mọi trường hợp giai đoạn sớm, nhưng cần lưu ý nếu khàn tiếng không giải thích được và không cải thiện.

Một số người có cảm giác vướng ở cổ, nuốt khó hoặc nuốt nghẹn. Những triệu chứng này thường liên quan đến khối lớn hơn hoặc vị trí gây chèn ép. Tuy nhiên, chúng cũng có thể do trào ngược dạ dày, viêm họng, bệnh thanh quản hoặc rối loạn nuốt.

4. Khó thở hoặc cảm giác bị chèn ép ở cổ

Khó thở, thở rít hoặc cảm giác cổ bị bó chặt có thể xuất hiện khi khối u chèn ép đường thở. Đây thường không phải biểu hiện sớm phổ biến. Nếu khó thở tiến triển nhanh, người bệnh cần được khám ngay, đặc biệt khi kèm theo khối cổ tăng kích thước.

5. Triệu chứng do thay đổi chức năng tuyến giáp

Phần lớn ung thư tuyến giáp không làm tuyến giáp hoạt động quá mức hoặc suy giảm rõ rệt. Vì vậy, hồi hộp, run tay, sút cân, sợ nóng, mệt mỏi, da khô hoặc tăng cân không phải là những dấu hiệu đặc hiệu để nhận biết ung thư tuyến giáp. Các triệu chứng này có thể do cường giáp, suy giáp hoặc nhiều bệnh lý khác.

Vì sao nhiều trường hợp không có dấu hiệu rõ ràng?

Ung thư tuyến giáp gồm nhiều thể bệnh, trong đó có thể nhú, thể nang, thể tủy và thể không biệt hóa. Các thể này có đặc điểm sinh học, tốc độ phát triển và cách điều trị khác nhau [1]. Một số bệnh tiến triển chậm trong thời gian dài nên chưa gây đau, khó nuốt hay khó thở. Ung thư tuyến giáp thể biệt hóa thường có diễn tiến thuận lợi hơn, nhưng một số ít trường hợp có thể tiến triển hoặc lan xa [2].

Điều này giải thích vì sao không nên chờ đến khi có triệu chứng rõ mới đi khám. Một nhân nhỏ có thể được phát hiện qua siêu âm trước khi người bệnh sờ thấy. Ngược lại, không phải khối nào ở cổ cũng là ung thư. Có thể đó là nang tuyến giáp, bướu giáp lành tính, hạch viêm hoặc tổn thương ở các mô khác.

Khi nào nên đi khám?

Bạn nên đặt lịch khám nếu có một trong các tình huống sau:

1. Có khối mới xuất hiện ở vùng trước cổ hoặc bên cổ.

2. Khối lớn dần, cứng, ít di động hoặc tồn tại dai dẳng.

3. Có hạch cổ không đau, tăng dần hoặc không giảm sau khi tình trạng viêm nhiễm đã khỏi.

4. Khàn tiếng kéo dài, nuốt khó, cảm giác nghẹn hoặc khó thở không rõ nguyên nhân.

5. Có tiền sử chiếu xạ vùng đầu, mặt, cổ, từng mắc bệnh tuyến giáp hoặc gia đình có người mắc ung thư tuyến giáp, đặc biệt là ung thư tuyến giáp thể tủy.

6. Khối cổ xuất hiện ở trẻ em, người trẻ hoặc người lớn tuổi. Ở mọi nhóm tuổi, khối bất thường đều cần được đánh giá, dù nguy cơ cụ thể còn phụ thuộc nhiều yếu tố.

Nếu khó thở rõ, thở rít, nuốt không được nước bọt hoặc khối cổ lớn nhanh, cần đến cơ sở y tế sớm thay vì tự theo dõi tại nhà.

Bác sĩ sẽ kiểm tra như thế nào?

Khám thường bắt đầu bằng việc quan sát và sờ vùng cổ, đánh giá kích thước, độ chắc, khả năng di động của khối và các hạch lân cận. Bác sĩ cũng có thể hỏi về thời điểm phát hiện, tốc độ thay đổi, tiền sử gia đình, bệnh tuyến giáp và tình trạng giọng nói.

Siêu âm tuyến giáp là phương tiện quan trọng để xem cấu trúc của nhân, thành phần đặc hay nang, bờ, vôi hóa, hình dạng và tình trạng hạch cổ. Siêu âm giúp phân loại nguy cơ, nhưng không tự mình khẳng định ung thư.

Tùy đặc điểm nhân và nguy cơ của từng người, bác sĩ có thể chỉ định chọc hút tế bào bằng kim nhỏ. Đây là thủ thuật dùng kim nhỏ lấy một lượng tế bào từ nhân để xét nghiệm dưới kính hiển vi. Một số trường hợp cần xét nghiệm máu đánh giá chức năng tuyến giáp, nhưng kết quả chức năng bình thường cũng không loại trừ hoàn toàn ung thư.

Không nên tự mua thuốc, dùng sản phẩm quảng cáo làm tan nhân hoặc trì hoãn thăm khám chỉ vì không đau. Các nghiên cứu về điều trị ung thư tuyến giáp hiện tập trung vào nhiều phương pháp khác nhau tùy loại bệnh, giai đoạn và đặc điểm phân tử của khối u [1] [2]. Những phương pháp này không thay thế cho bước chẩn đoán ban đầu.

Tóm lại, dấu hiệu sớm đáng chú ý nhất là nhân hoặc khối bất thường ở cổ, hạch cổ kéo dài và những thay đổi dai dẳng về giọng nói hoặc nuốt. Tuy nhiên, ung thư tuyến giáp thường có thể không gây triệu chứng, còn các dấu hiệu kể trên cũng có nhiều nguyên nhân lành tính. Mỗi trường hợp khác nhau, vì vậy bạn nên trao đổi trực tiếp với bác sĩ điều trị hoặc bác sĩ chuyên khoa nội tiết, tai mũi họng để được khám và hướng dẫn xét nghiệm phù hợp.

Nguồn tham khảo

1. Mechanistic and Clinical Perspectives on Traditional Chinese Medicine in Thyroid Cancer Management. PMC
2. How to manage radioiodine-refractory thyroid cancer in the era of precision medicine. PMC