Dấu hiệu ung thư cổ tử cung giai đoạn đầu là gì?

Ung thư cổ tử cung giai đoạn đầu thường chưa gây ra triệu chứng rõ ràng, vì vậy nhiều người chỉ phát hiện bệnh qua xét nghiệm sàng lọc hoặc khám phụ khoa. Khi có biểu hiện, dấu hiệu đáng lưu ý nhất là chảy máu âm đạo bất thường, khí hư thay đổi, đau khi quan hệ hoặc đau vùng chậu, nhưng các triệu chứng này cũng có thể do nhiều bệnh lành tính khác gây ra.

Vì sao giai đoạn đầu có thể khó nhận biết?

Ung thư cổ tử cung thường bắt đầu từ những biến đổi bất thường của tế bào ở cổ tử cung. Cổ tử cung nằm sâu bên trong âm đạo nên tổn thương nhỏ ban đầu có thể không gây đau, không làm thay đổi chu kỳ kinh và cũng không ảnh hưởng rõ đến sức khỏe chung.

Đây là lý do sàng lọc có vai trò quan trọng. Sàng lọc giúp phát hiện tổn thương tiền ung thư hoặc ung thư ở thời điểm người bệnh chưa có triệu chứng. Nguồn nghiên cứu về chương trình sàng lọc tại Serbia nhấn mạnh rằng ung thư cổ tử cung có thể được phòng ngừa hoặc phát hiện sớm nhờ sàng lọc định kỳ, nhưng vẫn có nhiều phụ nữ được chẩn đoán khi bệnh đã cần điều trị tích cực bằng xạ trị và hóa trị [1].

Các xét nghiệm sàng lọc thường được bác sĩ lựa chọn tùy theo tuổi, tiền sử sức khỏe và hướng dẫn tại cơ sở y tế, chẳng hạn xét nghiệm tìm virus HPV nguy cơ cao, xét nghiệm tế bào cổ tử cung hoặc phối hợp các phương pháp. Kết quả bất thường không đồng nghĩa với ung thư. Người bệnh có thể cần làm thêm xét nghiệm hoặc soi cổ tử cung để xác định nguyên nhân.

Những dấu hiệu cần chú ý

Chảy máu âm đạo bất thường

Đây là biểu hiện cần được quan tâm, nhất là khi khác với kiểu ra máu thường gặp của bạn. Một số tình huống có thể gồm:

Chảy máu giữa hai kỳ kinh.

Kỳ kinh kéo dài hơn hoặc ra nhiều hơn thường lệ.

Chảy máu sau khi quan hệ tình dục.

Ra máu âm đạo sau mãn kinh.

Ra máu lấm tấm hoặc rỉ máu không rõ nguyên nhân.

Chảy máu sau quan hệ đôi khi liên quan đến tổn thương ở bề mặt cổ tử cung. Tuy nhiên, nguyên nhân cũng có thể là viêm cổ tử cung, polyp cổ tử cung, khô âm đạo, thay đổi nội tiết hoặc nhiễm trùng. Vì vậy, không nên tự kết luận là ung thư, nhưng cũng không nên bỏ qua nếu tình trạng lặp lại.

Khí hư thay đổi

Khí hư có thể trở nên nhiều hơn, loãng như nước, có màu hồng hoặc lẫn máu, có mùi khó chịu. Những thay đổi này không đặc hiệu cho ung thư cổ tử cung. Viêm âm đạo, viêm cổ tử cung, bệnh lây truyền qua đường tình dục và các tình trạng phụ khoa khác cũng có thể gây khí hư bất thường.

Nếu khí hư thay đổi kéo dài, kèm ngứa, đau, mùi hôi hoặc chảy máu, bạn nên khám phụ khoa thay vì chỉ dùng thuốc đặt hoặc thuốc kháng sinh theo mách bảo.

Đau khi quan hệ hoặc đau vùng chậu

Một số người có thể đau khi quan hệ tình dục, đau âm ỉ vùng bụng dưới hoặc vùng chậu. Đau lưng dưới cũng có thể xuất hiện, nhưng các triệu chứng này thường không chỉ gặp ở ung thư cổ tử cung. Lạc nội mạc tử cung, u xơ tử cung, viêm vùng chậu, nang buồng trứng hoặc các bệnh tiết niệu cũng có thể gây đau tương tự.

Ở giai đoạn sớm, người bệnh có thể hoàn toàn không đau. Vì thế, không đau không có nghĩa là chắc chắn không có tổn thương.

Triệu chứng tiết niệu hoặc đường ruột

Khi bệnh tiến triển hơn, khối u có thể ảnh hưởng đến các cơ quan lân cận, gây tiểu buốt, tiểu nhiều, tiểu ra máu, táo bón hoặc đau khi đi ngoài. Đây không phải là những dấu hiệu điển hình để tự nhận biết ung thư cổ tử cung giai đoạn đầu. Nếu xuất hiện, đặc biệt khi kéo dài hoặc đi kèm chảy máu âm đạo, người bệnh cần được khám để tìm nguyên nhân.

Phân biệt triệu chứng với kết quả sàng lọc

Một điểm quan trọng là ung thư cổ tử cung giai đoạn đầu có thể không có dấu hiệu, trong khi xét nghiệm sàng lọc lại phát hiện tế bào bất thường trước khi bệnh gây triệu chứng. Ngược lại, có triệu chứng bất thường chưa chắc là ung thư. Chỉ thăm khám và xét nghiệm phù hợp mới giúp phân biệt.

Nếu sàng lọc cho thấy tổn thương tiền ung thư, bác sĩ có thể đề nghị theo dõi hoặc điều trị tùy mức độ. Việc tuân thủ lịch hẹn rất quan trọng, vì hiệu quả phòng ngừa phụ thuộc nhiều vào việc người bệnh thực hiện các lần kiểm tra tiếp theo đúng thời điểm. Một nghiên cứu về phụ nữ sống chung với HIV tại Tanzania cũng tập trung vào việc tuân thủ sàng lọc theo dõi, cho thấy kiểm tra tiếp nối sau lần đầu là một phần thiết yếu của chương trình phát hiện tổn thương cổ tử cung [2]. Người nhiễm HIV hoặc có suy giảm miễn dịch thường cần được bác sĩ tư vấn lịch theo dõi riêng.

Nếu phát hiện ung thư ở giai đoạn sớm, phương án điều trị sẽ phụ thuộc vào giai đoạn chính xác, kích thước và vị trí khối u, loại mô bệnh học, tuổi, sức khỏe tổng thể và mong muốn sinh con. Các nghiên cứu về điều trị ung thư cổ tử cung giai đoạn sớm cho thấy phẫu thuật thường là phương pháp điều trị nền tảng trong nhóm phù hợp, nhưng một số người có đặc điểm nguy cơ sau mổ có thể cần điều trị bổ sung [3][4]. Vì vậy, không nên tự lựa chọn phương pháp điều trị chỉ dựa trên một triệu chứng hoặc một kết quả xét nghiệm đơn lẻ.

Khi nào nên đi khám?

Bạn nên đặt lịch khám phụ khoa nếu có chảy máu sau quan hệ, chảy máu giữa kỳ kinh, ra máu sau mãn kinh, khí hư bất thường kéo dài, đau vùng chậu hoặc đau khi quan hệ. Cần đi khám sớm hơn nếu chảy máu nhiều, choáng váng, đau dữ dội, sốt, khí hư hôi rõ hoặc đang mang thai.

Ngay cả khi không có triệu chứng, bạn vẫn nên hỏi cơ sở y tế về lịch sàng lọc phù hợp. Tiêm vaccine HPV là một biện pháp phòng ngừa quan trọng, nhưng không thay thế hoàn toàn cho sàng lọc. Nghiên cứu về sàng lọc tại Serbia cũng nhấn mạnh nhu cầu tăng cường tham gia sàng lọc và tiêm vaccine HPV để giảm gánh nặng ung thư cổ tử cung [1].

Thông tin trên là hướng dẫn chung, không thể thay thế chẩn đoán cho từng người. Mỗi trường hợp có yếu tố nguy cơ và nguyên nhân khác nhau. Nếu bạn đang có bất kỳ dấu hiệu nào kể trên hoặc có kết quả sàng lọc bất thường, hãy trao đổi trực tiếp với bác sĩ sản phụ khoa để được khám và hướng dẫn bước tiếp theo.

Nguồn tham khảo

1. Evolving Clinicopathological Characteristics of Women with Locally Advanced Cervical Cancer Treated with Definitive Chemoradiation Before and After Implementation of Organized Cervical Cancer Screening in Serbia. PMC
2. Adherence to follow-up cervical cancer screening and its predictors among women living with HIV in Moshi municipality, Tanzania: a hospital-based retrospective cohort study (2019–2024). PMC
3. The Choice Between Definitive Radiotherapy and Surgery for Cervical Cancer With Different Histology in Current Clinical Practice. PMC
4. Survival outcomes of postoperative radiotherapy and chemotherapy in early-stage cervical cancer: a Surveillance, Epidemiology, and End Results database-based stratified analysis. PMC