Naxitamab (Danyelza)

Thuốc này là gì và hoạt động thế nào

Naxitamab (tên đầy đủ naxitamab gqgk, biệt dược Danyelza, thương hiệu của Y mAbs Therapeutics, sản xuất bởi BTG International) là một kháng thể đơn dòng dùng điều trị u nguyên bào thần kinh (neuroblastoma), một loại ung thư bắt nguồn từ tế bào thần kinh. [1] [2] [3]

Thuốc gắn vào GD2, một phân tử glycolipid có rất nhiều trên bề mặt tế bào u nguyên bào thần kinh. Khi đã gắn vào, kháng thể giúp hệ miễn dịch tiêu diệt tế bào ung thư qua hai cơ chế: kích hoạt hệ thống bổ thể và huy động các tế bào miễn dịch đến tấn công. [3]

Tuy nhiên, GD2 cũng có ở các mô có nguồn gốc thần kinh bình thường, bao gồm hệ thần kinh trung ương và các dây thần kinh ngoại biên. [3] Đây là lý do thuốc hay gây đau nhiều và các tác dụng phụ thần kinh.

Danyelza luôn được dùng kết hợp với GM CSF (yếu tố kích thích tạo cụm bạch cầu hạt và đại thực bào). [1] [3] Thuốc được truyền tĩnh mạch trong khoảng 30 đến 60 phút, thường vào ngày 1, 3 và 5 của mỗi chu kỳ 4 tuần, tại cơ sở y tế. [2]

Dùng cho ai

Theo nhãn thuốc được Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) phê duyệt, Danyelza dùng kết hợp GM CSF cho trẻ em từ 1 tuổi trở lên và người lớn bị u nguyên bào thần kinh nguy cơ cao, tái phát hoặc kháng trị, có tổn thương ở xương hoặc tuỷ xương, đã có đáp ứng một phần, đáp ứng ít hoặc bệnh ổn định với điều trị trước đó. [1] [3]

Chỉ định này được phê duyệt nhanh dựa trên tỷ lệ và thời gian đáp ứng; việc duy trì phê duyệt có thể phụ thuộc vào kết quả thử nghiệm xác nhận. [1] [3]

Hiệu quả theo nghiên cứu

Hiệu quả được đánh giá trong hai nghiên cứu nhãn mở, một nhánh: [3]

• Nghiên cứu 201 (nhiều trung tâm, 22 người bệnh): khoảng 45% có đáp ứng, trong đó 36% đáp ứng hoàn toàn. Thời gian đáp ứng trung vị khoảng 6,2 tháng; khoảng 30% người đáp ứng duy trì từ 6 tháng trở lên.
• Nghiên cứu 12 230 (một trung tâm, 38 người bệnh): khoảng 34% có đáp ứng, trong đó 26% đáp ứng hoàn toàn; khoảng 23% người đáp ứng duy trì từ 6 tháng trở lên. Người bệnh trong nghiên cứu này đều đã phẫu thuật và hoá trị, khoảng 42% đã ghép tế bào gốc tự thân và 58% đã dùng kháng thể kháng GD2 khác. Ở nhóm đã dùng kháng thể kháng GD2 trước đó, tỷ lệ đáp ứng thấp hơn, khoảng 18%.

Vì đây là các nghiên cứu nhỏ, không có nhóm đối chứng, chưa biết thuốc ảnh hưởng thế nào đến thời gian sống. [3]

Tác dụng phụ thường gặp và khi nào cần báo bác sĩ ngay

Tác dụng phụ rất thường gặp gồm phản ứng khi truyền, đau, tim nhanh, nôn, ho, buồn nôn, tiêu chảy, chán ăn, tăng huyết áp, mệt mỏi, hồng ban đa dạng (phát ban dạng bia bắn), bệnh thần kinh ngoại biên, mề đay, sốt, đau đầu, phù, lo âu, kích thích. [3]

Nhãn thuốc có cảnh báo đóng khung (mức cảnh báo cao nhất) về hai nguy cơ: [3]

• Phản ứng khi truyền nghiêm trọng: gần như mọi người bệnh đều có phản ứng khi truyền, nhiều trường hợp ở mức nặng; có thể gặp sốc phản vệ, tụt huyết áp, co thắt phế quản, thở rít, thậm chí ngừng tim. Báo ngay nếu nổi mề đay, phát ban, ngứa, đỏ da, sốt, ớn lạnh, thở khò khè, khó thở, khó nuốt, sưng mặt, họng, lưỡi, môi, chóng mặt, ngất, tim đập nhanh. [2] [3]
• Độc tính thần kinh: đau dữ dội (bụng, xương, cổ, chân tay) gặp ở gần như mọi người bệnh; hiếm hơn có viêm tuỷ ngang và hội chứng bệnh não sau có hồi phục. Báo ngay nếu đau nhiều hoặc tăng dần, tê bì, kim châm, rát bỏng hoặc yếu tay chân, khó tiểu, rối loạn đại tiện, đau đầu, nhìn mờ, đồng tử giãn, nhạy cảm ánh sáng, lú lẫn, khó nói, co giật. [2] [3]

Các nguy cơ khác: tăng huyết áp (gặp ở khoảng một phần ba đến gần một nửa người bệnh), rối loạn thần kinh ở mắt (đồng tử không đều, nhìn mờ, khó điều tiết), và bí tiểu kéo dài. [3]

Theo dõi trong quá trình dùng thuốc

• Người bệnh được dùng thuốc dự phòng trước mỗi lần truyền để giảm phản ứng, và thuốc giảm đau trước, trong, sau khi truyền. [2] [3]
• Được theo dõi sát trong khi truyền và ít nhất 2 giờ sau truyền, tại nơi có sẵn phương tiện cấp cứu. [2]
• Đo huyết áp trong và sau mỗi lần truyền. [3]
• Bác sĩ có thể giảm tốc độ, tạm ngừng hoặc ngừng hẳn thuốc tuỳ loại và mức độ phản ứng. [3]

Tương tác và lưu ý khi dùng

• Mang thai: phụ nữ có khả năng mang thai cần tránh thai hiệu quả trong khi điều trị và 2 tháng sau liều cuối. [3]
• Cho con bú: không cho con bú trong khi điều trị và 2 tháng sau liều cuối. [3]
• Kể với bác sĩ tất cả các thuốc, thực phẩm chức năng và thảo dược mà người bệnh đang dùng. [2]

Câu hỏi nên hỏi bác sĩ

• Con tôi có đủ điều kiện dùng Danyelza không, và tổn thương hiện nay ở xương hay tuỷ xương?
• Nếu con tôi đã dùng một kháng thể kháng GD2 khác trước đây, thuốc này có còn hiệu quả không?
• Con tôi sẽ được giảm đau như thế nào trong và sau mỗi lần truyền?
• Những dấu hiệu nào sau khi về nhà cần đưa con đến viện ngay?
• Bao lâu thì đánh giá đáp ứng, và nếu đáp ứng tốt thì dùng trong bao nhiêu chu kỳ?
• Có thử nghiệm lâm sàng nào khác phù hợp với con tôi không?
• Thuốc có ở Việt Nam không, chi phí và hỗ trợ ra sao?

Nguồn tham khảo

1. Viện Ung thư Quốc gia Hoa Kỳ (NCI): Naxitamab
2. MedlinePlus (Thư viện Y khoa Quốc gia Hoa Kỳ): Naxitamab
3. Nhãn thuốc được FDA phê duyệt (DailyMed): Danyelza (Naxitamab) Injection [Btg International Inc.]